نقد مباني كانت در رابطه ايمان با عمل عبادي: با تأكيد بر نظر مرتضي مطهري

رابطه ايمان با عمل از مسائلي است كه مورد بحث و اختلاف نظر ميان فيلسوفان و متكلمان اسلامي و غربي بوده است. در همه اديان از پيروان خواسته شده كه علاوه بر ايمان در مرحله عمل نيز به دين پايبند باشند. در اين ميان كانت در آثار خويش عقل انسان را قادر به ترسيم برنامه‌اي جامع براي سعادت خود مي‌داند و معتقد به خودآييني اخلاقي است. مطهري با تكيه بر قدرت عقل در تشخيص اصول و كليات معتقد است كه عقل بشري توانايي ترسيم چنين نقشه راه جامعي را ندارد و به نقد ديدگاه‌هاي كانت دراين‌باره پرداخته است. در اين مقاله، با استفاده از روش‌هاي توصيفي و تطبيقي و بالاخص انتقادي، آسيب‌هاي وارده بر مباني كانت در رابطه ايمان با عمل عبادي بررسي مي‌شود. آسيب‌هايي كه مي‌توان از منظر مطهري به اين ايده كانت وارد دانست عبارت‌اند از: تقليل مفاهيم ديني به دريافت‌هاي عقلاني، عدم توجه به تفاوت بين حسن فعلي و فاعلي، بشري انگاشتن قوانين الهي، سرگرداني، گرفتاري در تناقض ايده و عمل، غفلت از ريشه و مبدأ افعال عبادي و اخلاقي، عدم تفكيك بين هدف و وسيله، عدم تفكيك بين انواع روابط.