تأثير اليسيتورهاي متيل جاسمونات، اسيد ساليسيليك و دي‌اكسيد تيتانيوم بر صفات فيزيولوژيكي- بيوشيميايي زرشك ژاپني (Berberis thunbergii)

زرشك ژاپني يا زرشك زينتي (Berberis thunbergia) متعلق به خانواده Berberidaceae است. اين خانواده داراي خواص آنتي‌اكسيداني، ضدميكروبي و ضد سرطان مي‌باشد. خواص درماني زرشك هزاران سال است كه شناخته شده و مورد استقبال و مطالعه قرار گرفته است. به منظور مطالعه تغييرات صفات فيزيولوژيكي- بيوشيميايي زرشك ژاپني تحت تأثير اليسيتورهاي غيرزنده، آزمايشي در قالب طرح كاملاً تصادفي در گلخانه و آزمايشگاه دانشكده كشاورزي و منابع طبيعي دانشگاه بين‌المللي امام خميني‌(ره) در سال‌هاي 1399-1398 انجام شد. تيمارها شامل اليسيتورهاي متيل جاسمونات، اسيد ساليسيليك، دي‌اكسيد تيتانيوم و عدم استفاده از اليسيتور (شاهد) در چهار تكرار بودند. در اين پژوهش، ميزان رنگيزه‌هاي فتوسنتزي برگ و آنزيم‌هاي آنتي‌اكسيداني بافت‌هاي برگ و ريشه گياه زرشك ژاپني مورد استخراج و سنجش قرار گرفت. نتايج نشان داد كه تأثير تيمارهاي آزمايشي بر ميزان رنگيزه‌هاي فتوسنتزي برگ و آنزيم‌هاي آنتي‌اكسيداني در دو بافت مورد مطالعه در سطح احتمال يك درصد معني‌دار بود. مقايسه ميانگين‌ها نشان داد كه تيمار اسيد ساليسيليك، ميزان كلروفيل a و كلروفيل كل برگ را نسبت به شاهد به ترتيب 20.9 و 21.3 درصد افزايش داد. اسيد ساليسيليك و متيل‌ جاسمونات به ترتيب باعث افزايش 29.9 و 19.1 درصدي ميزان كاروتنوئيد برگ نسبت به شاهد گرديد. بيشترين محتواي پروتئين ريشه با كاربرد اسيد ساليسيليك توليد شد كه نسبت به شاهد 38.6 درصد افزايش يافت. فعاليت آنزيم كاتالاز در ريشه با اليسيتورهاي اسيد ساليسيليك و دي‌اكسيد تيتانيوم به ترتيب 76.8 و 52.2 درصد نسبت به شاهد افزايش نشان داد. در برگ، اليسيتورهاي اسيد ساليسيليك و متيل‌ جاسمونات فعاليت آنزيم كاتالاز را نسبت به شاهد به ترتيب 104.1 و 57.1 درصد افزايش دادند. از اين پژوهش نتيجه‌گيري شد كه اسيد ساليسيليك بيشترين تأثير را در افزايش ميزان رنگدانه‌ها و فعاليت آنزيم‌هاي آنتي‌اكسيداني گياه زرشك ژاپني داشته است كه مي‌توان براي توليدات دارويي استفاده نمود.