تجزيه‌وتحليل بهره‌وري فيزيكي آب و شاخص‎هاي انرژي محصولات عمده كشاورزي در دشت تجن

اين پژوهش با هدف بررسي شاخص‎‎هاي بهره‎وري و انرژي محصولات برنج، گندم، ذرت علوفه‎اي، ذرت دانه‎اي و مركبات در دشت تجن در سال زراعي 02-1401 انجام شد. نمونه گيري بر اساس 300 پرسشنامه طرح‌شده انجام گرديد و اطلاعات جمع‌آوري‌شده شامل نفر- روز نيروي انساني، ساعات كاري استفاده از ماشين‎آلات، مصرف سوخت ماشين‎آلات، مقدار مصرف كودهاي نيتروژن، فسفات، پتاسيم، مقدار مصرف انواع سموم شيميايي شامل علف كش، قارچ كش و حشره‎كش، مقدار آب مصرفي، مقدار بذر مصرفي و مقدار توليد بود. نتايج نشان داد كه بيشترين ميزان انرژي در دشت تجن در بخش انرژي ورودي براي محصول برنج (593256 مگاژول در هكتار)، انرژي خروجي براي محصول ذرت علوفه‎اي (141795 مگاژول در هكتار)، انرژي خالص براي محصول ذرت علوفه‎اي (110758/53مگاژول در هكتار) و بهره‎وري انرژي نيز براي محصول ذرت علوفه‎اي (1/1 كيلوگرم بر مگاژول) بوده است. همچنين، در بين تمامي محصولات، به ترتيب چهار نهاده آب مصرفي، كود نيتروژن، ماشين‎آلات و سوخت بيشترين ميزان مصرف انرژي را به خود اختصاص دادند. نتايج حاصل از بررسي وضعيت بهره‎وري فيزيكي آب نشان داد كه بيشترين ميزان بهره‎وري در دشت تجن مربوط به ذرت علوفه‎اي و مركبات (6/3 و 5/3 كيلوگرم بر مترمكعب) و كمترين ميزان بهره‎وري مربوط به برنج (0/5 كيلوگرم بر مترمكعب) است. همچنين ميزان بهره‎وري آب محصول گندم و ذرت دانه‎اي به ترتيب برابر با 2/6 و 1/8 كيلوگرم بر مترمكعب به دست آمد. به‌طوركلي، براي افزايش بهره‎وري زمين هاي كشاورزي و محصولات از لحاظ شاخص هاي بهره وري و انرژي، بايد از كشت گياهان با عملكرد مناسب، بيشترين ميزان بهره وري، و كمترين ميزان مصرف نهاده ها استفاده كرد. در ميان محصولات مورد پژوهش، ذرت علوفه اي به دليل تأثير بسيار زياد در تأمين امنيت غذايي و كاهش نياز به واردات نهاده‎هاي مصرفي دام و طيور، براي افزايش سطح زير كشت شرايط مناسب تري نسبت به ديگر محصولات داشت.