خوانشي بر ساختار نگاره‌هاي مثنوي سوز و گداز (موجود در موزه والترز)

در نسخۀ مصوّر منظومۀ «سوز و گدازِ» نوعي خبوشاني، موجود در موزۀ والترز، مضموني داستاني واقع مي‌‌شود تا خودسوزي زني بيوه در مراسم سوزانده‌شدن جسد همسرش و همراهي او با عنوان «سنت ستي» ستايش شود. به‌‌همين‌‌ترتيب نگاره‌‌هاي اين نسخه چنان مصوّر شده‌‌اند كه پژوهش حاضر با اين سؤالات مواجه شده است: نگارگر با بهره‌‌وري از كدام اصول و نشانه‌‌هاي تصويري توانسته بار معنايي نهفته در اشعار خبوشاني را بازآفريني كند؟ آيا نگاره‌‌ها كاملاً بر‌اساس قواعد نگارگري ايراني تجسم يافته‌‌اند؟ رسيدن به پاسخ، بي‌‌شك اثبات يا رد اين فرضيه را در پي خواهد داشت: نگاره‌‌ها بر آن دسته از اصول و قواعد نگارگري ايراني- هندي تجسم يافته‌‌اند تا در راستاي پايبندي به متن شعري، نقش‌‌آفريني دو دلداده را مصوّر سازند. نتايج مبتني‌بر تحليل‌‌هاي كيفي ساختارگرايانه نشان مي‌‌دهند كه هنرمند در تعاملي دو سويه از مكاتب نگارگري عصر خويش در ايران و هند بهره برده و در ساختار خطي، تركيب‌‌بندي و تقسيمات طلايي آثارش تمهيداتي بصري را لحاظ كرده است. از‌جمله با عطف توجه به مربع شاخص، شخصيت‌‌هاي اصلي داستاني را در مركز آثار قرار داده و با اجتناب از تزيين در كادر و بُعدپردازي در صحنه‌‌هاي داستاني سعي كرده است منتج‌شدن سرنوشت عشاق به ستي را مدلول سلسله‌رويدادهاي پيش‌‌آمده بر سر راه عشق بنماياند.