بررسي عوامل مؤثر بر تاب آوري (اقتصادي- محيط زيستي) خانوارهاي روستايي منطقه سيستان در برابر خشكسالي و عدم آورد رودخانه هيرمند

يكي از رويكردها براي فائق آمدن بر پديده خشكسالي، رويكرد تاب آوري است كه نيازمند شناخت جامع و اصولي عوامل مؤثر بر آن در نظام بهره برداري كشاورزي است. اين پژوهش با هدف تعيين تاب آوري خانوارهاي روستايي سيستان به دليل شرايط خشكسالي و نيز عدم آورد رودخانه هيرمند در اين منطقه انجام شد. داده ها و اطلاعات مورد نياز از طريق پرسش نامه و مراجعه مستقيم به سازمان هاي ذي ربط گردآوري و با كمي سازي متغير تاب آوري، تأثير متغيرهاي دموگرافيكي، اقتصادي و محيط زيستي بر اين متغير با استفاده از مدل لاجيت ترتيبي ارزيابي شد. نتايج نشان داد تاب آوري كشاورزان در برابر خشكسالي پايين بوده و متغيرهايي چون توانمندي و تعلق مكاني و عوامل جمعيتي و اقتصادي بر تاب آوري كل اثر مثبت و معني‌دار و متغيرهايي چون تحصيلات كشاورزان اثر منفي و معني‌دار بر احتمال قرار گرفتن خانوار در سطوح بالاتر از ميزان تاب آوري داشته است. در بين اين متغيرها، شاخص‌هاي مربوط به درآمد (از سطح كم به زياد)، سرمايه جانبي و تعلق مكاني به ترتيب به مقدار 27/42، 14/19 و 13/95 درصد بيشترين اثر را بر تاب آوري كل داشته‌اند. همچنين در بين اين متغيرها، شاخص‌هاي مربوط به درآمد (از سطح كم به زياد)، سرمايه جانبي، تعلق مكاني و توانمندي به ترتيب به مقدار 24، 13/44، 15/46و 8/75 درصد بيشترين اثر را بر تاب آوري اقتصادي و سرمايه جانبي، تعلق مكاني، درآمد (از سطح كم به زياد) و توانمندي به ترتيب به مقدار 14/19، 12/84، 11/15 و 10/18 درصد، بيشترين اثر را بر تاب آوري محيط زيستي داشته‌اند.