بررسي نقش ميانجي تنظيم هيجان سازگارانه و ناسازگارانه در رابطه بين حساسيت اضطرابي، روان رنجوري، نگرش‌هاي ناكارآمد و كيفيت خواب در نوجوانان

مقدمه: گرچه عوامل متعدد هيجاني، شخصيتي، شناختي و رفتاري با كيفيت خواب در نوجواني ارتباط دارند، اما تصوري جامع در مورد آن ‌ها وجود ندارد. هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسي نقش ميانجي تنظيم هيجان سازگارانه و ناسازگارانه در رابطه بين حساسيت اضطرابي، روان رنجوري، نگرش‌هاي ناكارآمد و كيفيت خواب در نوجوانان دوره دوم متوسطه انجام شد. روش: پژوهش حاضر از نوع مطالعات همبستگي و مدل‌يابي معادلات ساختاري بود. جامعه آماري كليه نوجوانان دختر و پسر دوره متوسطه دوم شهرستان دامغان در سال تحصيلي ۱۴۰۰-۱۳۹۹ بودند، كه به روش نمونه‌گيري خوشه‌اي چندمرحله‌اي ۳۲۹ نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. جهت اندازه ‌گيري متغيرها از مقياس باورها و نگرش‌هاي ناكارآمد درباره خواب (۱۹۹۳)، شاخص حساسيت اضطرابي (۱۹۸۶)، پرسشنامه راهبردهاي تنظيم هيجان كودكان (۲۰۰۳) و پرسشنامه كيفيت خواب (۱۹۸۹) استفاده شد. داده‌هاي پژوهش با استفاده از روش‌هاي ضريب همبستگي پيرسون و مدل‌سازي معادلات ساختاري در نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۲ و AMOS نسخه ۲۴ تجزيه‌وتحليل شد. يافته‌ها: يافته‌ها نشان داد كه مدل پژوهش از برازش مناسب با داده‌ها برخوردار است، همچنين راهبردهاي سازگارانه و ناسازگارانه تنظيم هيجان در ارتباط بين حساسيت اضطرابي، روان رنجوري، نگرش‌ ها و باورهاي ناكارآمد به خواب و كيفيت خواب نوجوانان نقش ميانجي دارد (۰/۰۰۱ P). نتيجه‌گيري: براساس نتايج روان رنجوري، حساسيت اضطرابي و راهبردهاي ناسازگارانه تنظيم هيجان با كيفيت خواب آشفته‌تر و راهبردهاي سازگارانه تنظيم هيجان با كيفيت خواب سالم‌تر همراه است همچنين راهبردهاي تنظيم هيجان در ارتباط بين حساسيت اضطرابي، روان رنجوري، نگرش‌ها و باورهاي ناكارآمد به خواب نقش ميانجي ايفا مي‌كند. بر اين اساس به متخصصان سلامت روان توصيه مي‌شود جهت بهبود كيفيت خواب نوجوانان نقش مولفه‌هاي مورد بررسي در پژوهش حاضر را در نظر داشته باشند.