واكاوي ابهامات درباره انتساب كامل الزيارات به ابن قولويه

براي بهره‌ گيري از منابع ديني احراز اعتبار آنها ضروري است. در مسير اعتبارسنجي اين آثار مي‌بايست از راه‌هاي مورد اطمينان ورود كرد. يكي از مولفه‌هاي موثر در اعتبار يك اثر علمي، شخصيت و منزلت مولف آن است.كتاب كامل الزيارات اثر جعفر ابن قولويه قمي(م368ق)است.امروزه نسخه موجود اين كتاب ، به روايت يكي از شاگردان مولف، يعني بوشنجي است.در سال‌هاي اخير انتساب اين اثر به مولف مشهورش از سوي يكي از پژوهشگران معاصر مورد ترديد قرار گرفته و اين ترديد ناشي از بروز ابهاماتي در اين زمينه است.نوشتار حاضر به بررسي ابهامات در رابطه با انتساب كتاب كامل الزيارات به مولف مشهور آن يعني جعفر بن محمد ابن قولويه پرداخته است.در اين مسير با استفاده از به كارگيري قرائن متعدد و به روش تحليلي-كتابخانه‌اي،به نقد اشكالات و ابهامات در رابطه با اين كتاب پرداخته و راه را براي داوري منصفانه در رابطه با اين كتاب برنمايانده شده است.نتيجه بررسي منابع مكتوب و نسخ خطي كامل الزيارات بدين قرار است:1.اين كتاب اثر جعفر بن محمد ابن قولويه بوده و راوي آن حسين بن احمد بن مغيره بوشنجي است.2.راوي كتاب افزوده‌هايي اندك(حدود 5 افزوده)-با نشانه گذاري مناسب- بر كتاب داشته است.3.نام صحيح و كامل كتاب،كتاب كامل الزيارات است.4.روايت از مجهولان يا ناشناسان در اين اثر و ديگر كتب قدما به دليل مبناي ايشان در اعتبارسنجي بوده و نمي‌توان آن را نشانه‌اي بر ضعف ميراث روايي شيعه و يا نشانه‌اي از نگارش اين كتب به دست افراد ضعيف و ناشناس و نفي آنان از مولفان اصلي‌شان دانست.