واكاوي مفهوم «سرايت بيماري» در امراض واگيردار از منظر حديث و فقه پزشكي

با اپيدمي كروناويروس، بعضي از ظاهرگرايان با تمسك به برخي از احاديث، ازجمله حديث «لاعدوي» و تلفيق آن با بعضي از آموزه هاي طب سنتي، سرايت نكردن همه‌ي بيماري‌ها را نتيجه گرفتند. اين نوع نگرش موجب تقابل با طب مدرن، انكار سرايت بيماري واگيردار، رعايت نكردن مسائل بهداشتي و در نتيجه، شيوع بيماري، افزايش هزينه هاي سلامت و نگاه منفي به آموزه هاي اسلامي شد. پژوهش حاضر با استفاده از منابع معتبر كتابخانه اي و مقالات مرتبط، به‌روش تحليل محتوا و با هدف بررسي اجتهادي و استنباطي «موضوع سرايت بيماري از نگاه فقهي و حديثي» انجام گرفت و با يافته‌هاي پزشكي جديد تطبيق داده شد. يافته‌هاي اين پژوهش نشان مي دهد كه نگرش به حديث لاعدوي، از نظر روش تحقيق در علم رجال و درايه و فقه الحديث بحث‌برانگيز است و برخي از راويان آن ضعيف هستند و صدور آن از پيامبر اسلام (ص) ايراد دارد. از نظر دلالت نيز افزون بر تعارض با مسلمات تجربه‌هاي بشري در زمينه‌هاي پزشكي، مداخله‌ها و تحليل هاي فراواني براي آن وجود دارد و به‌فرض پذيرش نفي سرايت بيماري در اين حديث، بايد گفت كه فقط از بيماري واگيردار خاصي مانند «گري» در حيوانات كه در حديث درباره‌ي آن بحث شده، نفي سرايت شده است. با عنايت به اشكالات فراوان بر سند و دلالت حديث بر سرايت نكردن بيماري و نيز صراحت برخي از احاديث به وجود امكان و وجود سرايت بيماري، مراقبت هاي بهداشتي، قرنطينه، فرار از بيماري و رعايت فاصله‌گذاري اجتماعي در هنگام شيوع بيماري، امري عقلاني و مشروع و واجب است.