رويكرد تعليمي مولوي در مواجهه با زبان

مولوي در مثنوي به دليل اتخاذِ رويكردِ شاعرانه، عارفانه و تعليمي و مواجهه هاي متعددي كه با زبان دارد و درباره فهم، ذات، قصد و غايتِ آن، واجد ديدگاههاي خاصي است. مولوي در مثنوي غالباً با دو رويكرد كلان مواجه است: نخست رويكرد تعليمي كه بازتاب دهنده نگرشهاي ديني، معنوي و اخلاقي اوست و دوم، رويكرد وجودي و انتولوژيك كه انعكاس دهنده نگرش عرفاني، تفسيري و تأويلي وي است. در پژوهش حاضر نشان دادهايم كه تلقي مولوي از زبان، غالباً ابزاري براي تعليم مفاهيم اخلاقي و تعليمي است حال آنكه به دليل نگرش عرفاني، تفسيري و تأويلي، بارقه هايي از نگرش وجودي و انتولوژيك نيز در تفكر و شعر وي شكل گرفته است. چنين قرابت هايي نمي بايست منجر به بدفهمي از مثنوي و تطبيق آن با آراء برخي فيلسوفان غربي شود. در پژوهش حاضر نشان داده ايم برخلاف برخي پژوهشها، كه ميان مولوي و فيلسوفان غربي، و مشخصاً هايدگر، ارتباطهاي فلسفي برقرار كرده اند، اگرچه برخي شباهتها و اشتراكات لفظي و ظاهري وجود دارد، اما داراي تفاوتهاي بنيادين و عميقي با يكديگر هستند. در نگرش مولوي، زبان غالباً ابزاري ناقص، و همچنين حاملِ مفاهيم تعليمي است و غالب بودن عنصر تعليمي در مقايسه با ابعاد فلسفي، موجب ميشود تا نتوان نگرش مولوي نسبت به زبان را با نگرش فيلسوفاني چون هايدگر يكسان تلقي كرد.