افق‌هاي مشترك نقد تاريخي و نقد ادبي

امروزه مفهوم نقد، هم از جنبه نظري و هم از حيث كاربردي آن، يكي از مهمترين موضوعات مورد بررسي در حوزه‌هاي مختلف علوم انساني است. در اين ميان نقد تاريخي و نقد ادبي بيشترين قرابت‌ها را با هم داشته و در معرض بيشترين توجهات و مناقشات نيز بوده است. در واقع حلقه مشتركي كه سبب گشته اين دو حوزه نقد تا اين اندازه قريب و نزديك شوند، محوري بودن «متن» در هر دو حوزه است. متون تاريخي و متون ادبي از جنبه «متنيّت‌شان» وجوه اشتراك بسيار زيادي با هم داشته و از اين منظر نقد تاريخي و نقد ادبي كه در واقع نقد متن تاريخي و نقد متن ادبي هستند نيز بي‌بهره از اين وجوه اشتراك نبوده‌اند. از اين رو روش‌هاي كاربردي در هر دو نقد تاريخي و ادبي نيز بر اصول و مباني مشترك استوار شده است. اين اصول و مباني در حوزه نقد تاريخي در قالب تفسيرگرايي (تأويل‌گرايي) و در حوزه نقد ادبي عمدتاً در قالب تاريخ‌گراييِ نو پديدار گشته است. با اين وصف در اين پژوهش تلاش بر آن است تا با روشي تحليلي ـ تطبيقي و با تكيه و تأكيد بر تفسيرگرايي و تاريخ‌گراييِ نو، دو حوزه نقد ادبي و نقد تاريخي مورد تحليل و بررسي قرار گيرد.