طراحي مدل رفتارهاي شهروندي كاركنان بر مبناي حقوق ارباب‌رجوع مطالعه موردي: سازمان تأمين اجتماعي

زمينه و هدف: رفتار شهروندي سازماني اشاره به رفتاري در چارچوب سازمان اما فراتر از نيازهاي آن اشاره دارد و حقوق ارباب‌رجوع اشاره به برآورد و برطرف سازي نيازهاي مشتري در ابعاد مختلف دارد. لذا با توجه به اهميت رفتار شهروندي در يك سازمان و ارتباط آن با بهره‌وري، اين پژوهش به بررسي مدل رفتارهاي شهروندي كاركنان بر مبناي حقوق ارباب‌رجوع پرداخته است. روش شناسي: اين پژوهش از حيث هدف، كاربردي و از لحاظ روش، كيفي است و براي جمع‌آوري داده‌ها از ابزار مصاحبه نيمه‌باز استفاده‌شده است. جامعه آماري آن متخصصين منابع انساني سازمان تأمين اجتماعي و تعداد نمونه آماري ۱۴ نفر مي‌باشد، كه به‌صورت هدفمند انتخاب گرديده‌اند. جهت تحليل كيفي، از روش سيستماتيك اشتراوس و كوربين و الگوي نوخاسته گليزر و براي طبقه‌بندي و اولويت‌بندي ابعاد و مؤلفه‌ها از نرم‌افزار كيفي مكس كيو دي اي استفاده‌شده است. يافته ها: تقويت و فرهنگ‌سازي سازماني عاملي مهم براي ايجاد رفتار شهروندي مي‌باشد و راهبرد تشويق و تقدير، برچسب چاپلوسي، الگوگيري و احترام و ارزش‌گذاري بيشتر، پيامد تعالي سازماني، رضايت دروني، شهرت سازماني، احترام متقابل ارباب‌رجوع و رضايت مراجعين را در اين زمينه در پي خواهد داشت. نتايج: هر چند رفتارهاي شهروندي كاركنان، در حوزه رفتارهاي فردي بررسي مي‌شود، فرهنگ‌سازماني بستري است كه شرايطي را فراهم مي‌آورد كه كاركنان قادر به ابراز رفتارهاي شهروندي موردنظر در فضاي سازمان باشند، و بدين روش حقوق ارباب‌رجوع نيز رعايت مي‌شود.