نگرش ابن ابي‌الحديد در صفات سلبي خداوند و قرابت او به نظريۀ اماميه

صفات خداوند و از جمله صفات سلبي او، از مسائل چالش‌برانگيز از گذشته تا حال بوده است؛ چنانكه برخي، تنها صفات خداوند را صفات سلبي او دانسته و علم ايجابي به صفات را نفي كرده‌اند؛ عده‌اي براي شناخت باري‌تعالي، او را به انسان يا ساير مخلوقات تشبيه كرده و برخي به جسميت او قائل شده‌اند و در قبال آنها برخي ديگر براي فرار از تشبيه دچار تنزيه مطلق شده‌اند. آنگونه كه در نهج‌البلاغه در ميان خطبه‌هاي مختلف موجود است امام علي(ع) با ادلّه متعدد، تشبيه و تجسيم را رده كرده‌اند، متكلمين مسلمان (اعم از شيعه و سني) با تكيه بر نظرات خود، بيانات امام علي(ع) را در اين مورد شرح و توضيح داده‌اند. در اين ميان ابن ابي‌الحديد معتزلي، از شارحان نهج‌البلاغه، مهم‌ترين صفات سلبي باري‌تعالي را با توجه به خطبه‌هاي نهج‌البلاغه توضيح داده است. هدف: هدف از انجام اين پژوهش، تبيين نظرات ابن ابي‌الحديد و اثبات قرابت ديدگاه وي با متكلمين اماميه بود. روش: پژوهش حاضر به روش توصيفي- تحليلي انجام شده است. يافته‌ها و نتيجه: ابن ابي‌الحديد در توضيح صفات سلبي، از جمله نفي تشبيه و اعضا و جوارح و نفي جهت از خداوند و همچنين نفي حلول و عرض و... از باري‌تعالي، از نظرات متكلمين شيعه متأثر بوده است.