عوامل ملي و بين‌الملليِ چالش‌هاي امنيتي افغانستان (2021-2008)

بحرانهاي امنيتي در افغانستان با سقوط رژيم طالبان و نقش آفريني ايالات متحده و ناتو در اين كشور بين سالهاي 2008-2001 فروكش نمود. با اين حال، ميزان خشونت ها، تلفات انساني، حملات هراس افكنانه، فعاليت گروه‌هاي هراس افكن و جنگ سالاران، احساس ناامني در ميان شهروندان عادي و نخبگان سياسي، و همچنين تزلزل نهادها و نظام سياسي افغانستان از سال 2008 به بعد افزايش يافت و حمايت بازيگران منطقه‌اي از گروههاي غيردولتي و محلي، به مرور زمان علني تر شد. اين مقاله به دنبال پاسخ به اين پرسش است كه چه عواملي زمينه ساز گسترش ناامني و بحرانهاي امنيتي در افغانستان از سال 2008 تا 2021 ميلادي بوده است؟ براي پاسخ به اين پرسش از نظريه‌هاي امنيتي و به طور خاص رويكردهاي باري بوزان، محمد ايوب و ريچارد ليتل استفاده شده است. يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد كه افتراق در باب ايده دولت متاثر از قوميت و مذهب، جامعه چند پاره، كاهش مشروعيت حكومت، گروه‌هاي هراس افكن و جنگ سالاران و ارتباط اين عوامل با محيط امنيتي قواي نامتقارن (محيط امنيتي افغانستان و پاكستان و افغانستان و ايران) موجب شكل‌گيري و گسترش چالش هاي امنيتي افغانستان بعد از 2008 ميلادي شده است.