تحليل مكاني منابع آب سطحي با رويكرد ردپاي آب در زيرحوضه‌هاي خياوچاي، استان اردبيل

هدف از تحقيق حاضر، تجزيه و تحليل تغييرات مكاني ردپاي آب محصولات در چهار بخش مختلف آب آبي، سبز، خاكستري و سفيد در زيرحوضه‌هاي خياوچاي واقع در استان اردبيل بوده است. بدين‌منظور از داده‌هاي هواشناسي (بارش و دماي ماهانه) به‌عنوان داده‌هاي ورودي برنامه CROPWAT استفاده شد. از تصاوير Google Earth براي تهيه نقشه كاربري اراضي و برآورد مساحت كاربري‌ها استفاده شد. نتايج نشان داد كه پنج محصول سيب، آلبالو، گيلاس، گردو و انگور كشت‌هاي غالب كاربري باغ هستند. بر همين اساس، در چهار بخش كاربري باغ، زراعت ديم، زراعت آبي و كاربري مرتع رد پاي آب محصولات تجزيه و تحليل شد. نتايج نشان داد كه مجموع آب مصرف شده توسط محصول سيب در همه زيرحوضه‌ها بيش‌تر از ساير محصولات بوده و ميزان آب مجازي گردو نيز در اكثر زيرحوضه‌ها بالاست. مجموع مصرف چهار آب آبي، سبز، سفيد و خاكستري در محصولات آلبالو، گيلاس و انگور به‌طور يكسان بوده و كم‌تر از دو محصول ديگر ارزيابي شد. هم‌چنين، ميانگين مجموع آب آبي براي كاربري زراعت ديم برابر 2788.85 مترمكعب بر تن برآورد شد كه در اين ميان محصولات عدس و نخود بيش‌ترين آب آبي را در بين محصولات زراعت ديم داشته‌اند. از نظر تحليل مكاني، زيرحوضه‌هاي 7 و 14 واقع در بخش غربي حوضه‌ خياوچاي بيش‌ترين مقادير آب‌هاي مورد بررسي را به خود اختصاص دادند. در زيرحوضه 7 بخش اعظمي از مساحت آن را كاربري مرتع و تنها بخشي جزئي از آن مربوط به زراعت ديم بوده و 100 درصد مساحت زيرحوضه 14 كاربري مرتع بوده است. بنابراين، الگوي كشت مناسب مي‌تواند بر اساس مقادير آب مجازي و تغييرات مكاني آن تعيين شود.