تأثير ساليسيليك‌اسيد و سلنات‌سديم بر رشد و ويژگي‏هاي فيتوشيميايي سرخارگل (Echinacea angustifolia) در شرايط تنش شوري

هدف: شوري، يكي از مهم‌ترين تنش‏هاي غيرزيستي است كه توليد محصولات كشاورزي را كاهش مي‏دهد. استفاده از تركيبات محرك رشد به‌منظور كاهش اثرات تنش‏هاي محيطي در گياهان اهميت خاصي دارد. از اين رو تحقيق حاضر به‌منظور بررسي اثر ساليسيليك‌اسيد و سلنات‌سديم بر رشد، خصوصيات فيزيولوژيكي و بيوشيميايي سرخارگل (Echinacea angustifolia) در سال 1401 در گلخانه تجاري گياهان زينتي در استان البرز در شرايط تنش شوري انجام شد.روش پژوهش: فاكتورهاي موردمطالعه در پژوهش، شامل شوري در سه سطح (صفر، 100 و 200 ميلي‏مولار كلريدسديم) و محلول‏پاشي با ساليسيليك‌اسيد و سلنيمسلنات‌سلنيم در پنج سطح (شاهد، 5 و 10 ميلي‏گرم در ليتر سلنات‌سديم و 0.5 و 1 ميلي‏مولار ساليسيليك‌اسيد) به‌صورت فاكتوريل در قالب طرح پايه كاملاً تصادفي در 3 تكرار صورت گرفت.يافته‌ها: نتايج پژوهش نشان داد كه 200 ميلي‏مولار تنش شوري سبب كاهش معني‏دار وزن تراندام هوايي (32 درصد)، وزن خشك ريشه (27 درصد)، كلروفيل كل (22 درصد)، محتواي نسبي آب برگ (16 درصد) و پتاسيم برگ (28 درصد) گرديد، اما سبب افزايش نشت يوني (11 درصد)، فعاليت آنزيم كاتالاز (82 درصد)، فعاليت آنزيم سوپراكسيد ديسموتاز (1.37 برابر) و سديم برگ (2.19 برابر) شد. محلو‏ل‏پاشي با محرك‏هاي زيستي به‌ويژه 1 ميلي‏مولار ساليسيليك‌اسيد سبب افزايش وزن تر ريشه (13.07 درصد)،  وزن خشك ريشه (13.74 درصد) و وزن تر اندام هوايي (15.59 درصد)، كلروفيل a، b و كل (به‌ترتيب 13.13، 14.29 و 12.08 درصد)، ، محتواي نسبي آب برگ (6.95 درصد)، عملكرد اسانس (27.59 درصد) شد. تيمار اثر متقابل شوري 100 ميلي‏مولار و ساليسيليك‌اسيد يك ميلي‏مولار داراي بيش‌ترين محتواي فنل، فلاونوئيد و درصد اسانس بودند و بيش‌ترين وزن اندام هوايي گياه و عملكرد اسانس در تيمار بدون تنش با ساليسيليك‌اسيد يك ميلي‏مولار به‌دست آمد.نتيجه‌گيري: در مجموع استفاده از محرك‏هاي زيستي و به‌ويژه ساليسيليك‌اسيد 1 ميلي‏مولار در شرايط تنش شوري در سرخارگل مورد پيشنهاد خواهد بود.