تصحيح انتقادي رسالۀ آداب‌الصوفيه از ابوالقاسم قشيري

تصوّف بر مدار آداب تكوين يافت و استوار شد. آداب رفتاري برخاسته از كتاب، سنّت و سيرۀ مشايخ است كه با پيش‌زمينۀ شخصي اجتماعي جزء سلوك شمرده مي‌شود و در ارتباط با خود (نفس)، حق (أدب مع الله) و خلق تعريف و طبقه‌بندي مي‌شود. ابوالقاسم قُشَيري نيشابوري (376 465ق) در «آداب‌الصوفيه» بعضي از اين آداب را به اختصار برشمرده‌است. وجه اهمّيت آداب‌الصوفيه علاوه بر شناخت منظومۀ فكري قشيري، به عنوان يكي از ائمۀ تاثيرگذار صوفيه، در دانستن پسندهاي خانقاهيان آن روزگار و همچنين چگونگي تطوّر مفاهيم عرفاني است. اين رسالۀ تعليمي كم‌برگ، باوجودِ اهميت بسيار و يادكرد فهرست‌نگاران متقدّم و متأخّر از آن، تاكنون معرفي و تصحيح نشده‌است كه با دست‌يابي به دو نسخۀ كامل و كهن از نيمۀ اول قرن هشتم، اين مهم صورت گرفت. پژوهش حاضر كوشيده‌است تا با گذري اجمالي بر پيشينۀ سنّت نگارش آداب‌الصوفيه‌، به معرفي اين رساله و نسخه‌شناسي آن بپردازد و متني مصحَّح و منقّح از آن عرضه كند.