مباني و ويژگي‌هاي معماري و شهرسازي اسلامي از منظر عرفان اسلامي

عرفان اسلامي كه مبتني بر عشق حقيقي و جمال است، مي‌تواند در هنر اسلامي ازجمله معماري و شهرسازي اسلامي تجلي يابد. اين عشق و تجلي عارفانه كه ريشه در جمال و زيبايي خداوندي دارد، در آيات و روايات شيعه و ادبيات و اشعار عرفاي مسلمان تأكيد شده است. عرفان اسلامي و تجلي عارفانه عشق الهي در معماري و شهرسازي اسلامي داراي ويژگي‌هايي همچون معنويت، نمودي از بهشت، وحدت و كثرت، آرامش‌بخشي، هماهنگي و تنوع است. امري كه شهرسازي و شهرهاي معاصر با الگوگيري از شهرسازي غربي، قرابت چنداني با عرفان اسلامي و عشق و زيبايي ندارند. ازاين‌رو، هدف اين مقاله تبيين مباني و ويژگي‌هاي معماري و شهرسازي اسلامي از منظر عرفان اسلامي است كه با روش تحقيق توصيفي و تحليل محتواي متون و استدلال منطقي با رويكرد ميان‌رشته‌اي و كيفي انجام مي‌شود. از منظر عرفان اسلامي، بر مبناي آيه شريفه «خداوند زيباست و زيبايي را دوست دارد» معماري و شهرسازي اسلامي مي‌تواند نمودي از بهشت را در شهرهاي اسلامي متجلي كند. تجلي عارفانه با ويژگي‌هاي معنويت، وحدت و كثرت، سلسله‌مراتب، هندسه اسلامي و تكريم طبيعت، در مكان‌هايي همچون مساجد، آرامگاه‌ها، باغ‌هاي ايراني و خانه ايراني نمود مي‌يابد.