مكانيسم‌هاي مولكولي موثر در فعاليت ضدسرطاني كروسين و كروستين، دو تركيب زيست‌فعال موجود در زعفران

زعفران به عنوان يك ادويه با ارزش، علاوه بر خواص آروماتيك، از اثرات دارويي متنوعي از جمله خواص ضدسرطاني برخوردار است. مطالعات متعدد نشان داده‌اند كه تركيبات زيست‌فعال موجود در زعفران، به‌ويژه كروسين و كروستين، داراي اثرات سمي انتخابي بر سلول‌هاي سرطاني هستند.در اين مطالعه مروري، با هدف بررسي جامع مكانيسم‌هاي ضدسرطاني زعفران و تركيبات فعال آن، مطالعات منتشر شده در پايگاه‌هاي اطلاعاتي معتبر مانند PubMed، ScienceDirect  و SID مورد بررسي قرار گرفت. يافته‌ها نشان مي‌دهند كه زعفران و تركيبات آن از طريق مكانيسم‌هاي مختلفي از جمله مهار سنتز DNA و RNA، القاي آپوپتوز و تداخل با چرخه سلولي، رشد و تكثير سلول‌هاي سرطاني را مهار مي‌كنند. كروسين به عنوان مهم‌ترين تركيب فعال زعفران، با ايجاد تغييرات در بيان ژن‌ها و القاي مرگ برنامه‌ريزي شده سلول‌ها، اثر ضدسرطاني خود را اعمال مي‌نمايد. همچنين، كروستين با كاهش سنتز DNA، RNA و پروتئين، مهار RNA پلي مراز II در سلول هاي نئوپلاستيك و تداخل با ساختار هيستون H1 و H1-DNA، رشد سلول‌هاي سرطاني را متوقف مي‌كند.شايان ذكر است كه مطالعات نشان مي‌دهند زعفران و تركيبات آن در دوزهاي درماني، سميت قابل توجهي براي سلول‌هاي طبيعي ايجاد نمي‌كنند. اين ويژگي، پتانسيل بالاي زعفران و تركيبات آن را به عنوان يك عامل ضدسرطان طبيعي و ايمن نشان مي‌دهد.در نتيجه، يافته‌هاي اين مطالعه مروري، شواهد قوي در حمايت از اثرات ضدسرطاني زعفران و تركيبات فعال آن به‌ويژه كروسين و كروستين ارائه مي‌دهند. با اين حال، براي ارايه اين يافته‌ها به درمان‌هاي باليني، مطالعات بيشتري با طراحي دقيق‌تر و حجم نمونه بزرگ‌تر مورد نياز است.