تحليل اثر تجارت بر رفاه اقتصادي در ايران طي نيم قرن اخير

تجارت خارجي تاثير بسزايي بر رفاه اقتصادي و بر شاخص‎هاي مختلف اقتصادي از جمله رشد و رفاه مصرف‌كننده دارد. بنابراين هدف اصلي پژوهش حاضر تحليل و تبيين اثر تجارت‌ خارجي بر رفاه اقتصادي در ايران است. براي اين منظور الگوي پژوهش در دو قالب و با استفاده از رهيافت خود رگرسيوني با وقفه‌هاي توزيعي در دوره زماني 1352 تا 1401 برآورد شد؛ به‌نحوي‌كه علاوه بر صادرات و واردات، از شاخص درجه باز بودن اقتصادي جهت سنجش تجارت خارجي و از شاخص تركيبي ‌رفاه براي محاسبه‌ رفاه‌ اقتصادي استفاده‌شده است. نتايج اين پژوهش بر طبق دو شاخص تجارت جهاني، بيانگر تأثير مثبت تجارت بين‌الملل بر رفاه مي‌باشد و اندازه اثرگذاري مطلوب صادرات بر رفاه بطور معناداري بزرگتر از اندازه اثرگذاري مطلوب واردات است. نسبت رابطه مبادله به توليد ناخالص داخلي، صادرات نفت و گاز و درآمد سرانه حقيقي اثري مثبت بر رفاه دارند، در حالي كه تورم، رفاه را كاهش مي‎دهد. مطابق با يافته‌ها ضمن تاكيد بر كنترل تورم و اتخاذ راهكارهايي در بهبود فضاي تجارت مانند توسعه صادرات غير نفتي، جذب سرمايه‌گذاري خارجي، حذف موانع غيرتعرفه‌اي و ثبات نرخ ارز، پيشنهاد مي‌شود كه در جهت بهبود رفاه اقتصادي، سياست‌هاي صادراتي در مقايسه با واردات بيشتر مورد توجه قرار گيرد.