پيچيدگي روايت ‌هاي داستاني كودكان تك ‌زبانه و دوزبانه 4-6 ساله (مطالعه موردي: تهران و جويبار)

بررسي رشد روايي يكي از ابزارهاي كارآمد و پركاربرد در مطالعات رشد زبان، دوزبانگي و اختلال‌هاي زباني است. به‌ويژه آزمون‌هاي مرتبط با دستور داستان كه ساختار روايت را در دو سطح كلان (شناختي) و خرد (زباني) تحليل مي‌كنند، در سال‌هاي اخير بسيار موردتوجه زبان‌شناسان بوده‌اند. در اين پژوهش، پيچيدگي ساختار روايت‌هاي داستاني فارسي 16 كودك 4 تا 6 سالۀ دوزبانه مازندراني-فارسي ساكن جويبار با 16 كودك تك‌زبانۀ فارسي‌زبان همتاي سني و جنسي آن‌ها در تهران مقايسه و تحليل مي‌شوند. متغيرهاي مستقل و كنترل در اين پژوهش دوزبانگي، جنسيت و سن هستند. ابزار گردآوري داده، بازگويي داستان مصور بي‌كلام و چارچوب تحليل، شاخص تي اِن اِل ـ پي آر (TNL-Pr) (گيلام و گيلام، 2009) براي سنجش پيچيدگي ساختار روايت است. بر مبناي يافته‌ها در هر دو گروه با بالارفتن سن پيچيدگي ساختار روايت به‌ويژه در سطح ساختار خرد در كاربرد قيد، حروف ربط و افعال ذهني و در ساختار كلان در اشاره به پيامد، بيشتر مي‌شود. ميانگين نمرۀ كودكان تك‌زبانه در همه گروه‌ها، به‌ويژه در سنين پايين‌تر بيشتر از دوزبانه و تفاوت دو گروه در اشاره به رخداد آغازين و پاسخ دروني معنادار است. تعداد واژه در روايت‌هاي تك‌زبانه‌ها بيشتر از دوزبانه و اين تفاوت در گروه سني 4 تا 4/5 ساله معنادار است. پيچيدگي ساختار روايت در دختران و پسران تفاوت‌هايي را نشان مي‌دهد، اما تفاوت‌ها به لحاظ آماري معنادار نيستند. در گروه تك‌زبانه تعداد واژه و ميانگين طول پاره‌گفتار در دختران بيشتر از پسران و در گروه دوزبانه در پسران بيشتر از دختران است. با وجود اين، جنسيت تأثير معناداري بر طول روايت ندارد.