مؤلفه هاي روشنفكري ديني با تأثيرپذيري از متون ادب صوفيه

زمينه و هدف: پژوهش پيش‌رو تحت نام: «مؤلفه هاي روشنفكري ديني با تأثيرپذيري از متون ادب صوفيه» در نظر داشته است تا سخنان اهل معرفت و طريقت (در شعر)، را با مؤلفه هاي روشنفكري ديني در ايران معاصر، مثل: عقلانيت، تسامح و تساهل، پلوراليسم (كثرت‌گرايي)، مردم سالاري ديني، آزادي و برابري جنسيتي در برابر قانون و مواردي از اين دست ـ كه عمدتاً رهاورد مدرنيته و جهان امروز است ـ مطابقت داده و از اين منظر چگونگي و ميزان بهره وري روشنفكران ديني از ميراث ادب كهن صوفيانه را به خواننده ارائه نمايد.روشها: شيوه جستجو در اين پژوهش، تحليلي ـ توصيفي بوده است. بر اين اساس با استفاده از منابع كتابخانه اي و يادداشت‌برداري از منابع علمي معتبر، اهداف مورد نظر دنبال شده است. يافته ها: از جمله يافته هاي اين تحقيق ميتوان به: آشنايي با جريان روشنفكر ديني و نيز مؤلفه هاي فكري آنان ـ در سه نسل ـ در دوران معاصر اشاره كرد. ديگر اينكه جريان روشنفكري از نسل اول كه با محمدتقي شريعتي، مهدي بازرگان و سيدمحمود طالقاني آغاز ميشود تا نسل دوم و سوم يعني علي شريعتي، محمد مجتهد شبستري و عبدالكريم سروش و چند تن ديگر، از چه مراحل فكري (ايدئولوژيك) عبور كرده اند و بالاخره نسل سوميها مؤلفه هاي روشنفكري امروز را، كه عمدتاً برخاسته از جهان غرب است، چگونه توانسته اند با افكار و آموزه هاي اهل طريقت و معرفت ايراني سازگاري داده و در يك بازخواني دوباره به جامعه خود ارزاني دارند.نتيجه گيري: آنچه از جستجوي پيش‌رو به دست آمد به طور خلاصه عبارت از آن است كه: جريان روشنفكري ديني، ادامه مسير دينداري و آرمانگرايي است كه از ورود اسلام به ايران شكل گرفت. روشنفكري سده حاضر با ظهور و حضور شخصيتهايي چون: سيدجمال اسدآبادي، محمد عبده و محمدباقر صدر آغاز و توسط محمدتقي شريعتي، آيت‌الله طالقاني، استاد مرتضي مطهري، و سپس علي شريعتي استمرار يافت. با ظهور علي شريعتي، عبدالكريم سروش، محمد مجتهدشبستري، سيدمصطفي محقق‌داماد، غلامحسين ابراهيم‌ديناني و ... اين جريان نسل سوم خود را تجربه كرد و با همه اختلاف‌نظر و سليقه هايي كه در بين اين افراد وجود داشت، در چند چيز همسو و هم‌رأي بوده اند مثل: مواد بسياري از اعلاميه حقوق بشر، تسامح و تساهل عقيدتي و سياسي، پلوراليسم (كثرت‌گرايي)، آزادي و برابري حقوق افراد و اقليتها، برابري نگاه جنسيتي به مرد و زن در قانون و ... . در اين ميان البته: مطهري، طالقاني و ابراهيمي‌ديناني معتدل و كساني چون: سروش، مجتهدشبستري و ملكيان آوانگاردتر ظاهر شده اند.