ساخت و اعتباريابي سنجش مسؤوليت‌پذيري اجتماعي: ارائۀ مدل پيشنهادي

اهداف: مفهوم مسؤوليت‌پذيري اجتماعي از قدمت تاريخي طولاني در علوم انساني برخوردار است؛ اما بررسي پيشينۀ تحقيق نشان‌دهندۀ خلأ تحقيقاتي در زمينۀ ابزار سنجش و اندازه‌گيري اين مفهوم كليدي در پژوهش‌هاي اجتماعي است. بنابراين، ضرورت دارد تا تلاش‌هاي علمي بيشتر و گسترده‌تري به منظور سنجش هرچه بهتر و جامع‌تر مفهوم مسؤوليت‌پذيري اجتماعي انجام گيرد و هدف تحقيق حاضر نيز اين است تا در اين زمينه سهم و نقشي را ايفا كند. روش مطالعه: تحقيق حاضر مبتني بر بررسي پيمايشي با استفاده از روش تحليل عاملي اكتشافي در نرم‌افزار اس‌پي‌اس‌اس۲۴ و روش تحليل عاملي تأييدي با نرم‌افزار اِموس۲۵ است. جامعۀ آماري تحقيق مشتمل بر مردان و زنان 15 ساله و بالاتر ساكن در نقاط شهري روستايي شهرستان گرگان در استان گلستان واقع در شمال ايران مي‌باشد و با استفاده از فرمول كوكران تعداد 330 نفر به عنوان نمونۀ تحقيق مشخص گرديد كه با احتساب نمونۀ پايلوت پيشين مجموعاً 400 نفر جمعيت نمونۀ تحقيق تعيين و انتخاب شده‌اند. يافته‌ها: نتايج تحليل عاملي اكتشافي نشان داد كه همۀ گويه‌ها داراي وزن رگرسيوني مناسب هستند. علاوه بر اين، بار عاملي سنجه‌هاي اين مقياس بالاي3/0 به دست آمد كه به عنوان معيار مطلوب و مناسب براي انتخاب گويه‌هاي تحقيق محسوب مي‌شود. ضريب آلفاي حاصل شده براي كل مقياس،954/0 بود؛ همچنين، ضريب پايايي مؤلفه‌ها از 953/0 تا 955/0 در نوسان بود كه در مجموع به معني ضريب پايايي مناسب است؛ زيرا ضرايب اعتبار 70/0 و يا بيشتر عموماً براي مقاصد تحقيقي كفايت مي‌كند. نتيجه‌گيري: در مجموع، با استناد به يافته‌هاي پژوهش، مقياس ارائه شده براي شناسايي مقدار و ميزان مسؤوليت‌پذيري اجتماعي، ابزاري مفيد است و زمينۀ مطلوبي را براي تحقيقات آينده در راستاي توسعۀ هرچه بيشتر سنجش مسؤوليت‌پذيري اجتماعي فراهم مي‌آورد.