اثر گردشگري و رشد اقتصادي بر انتشار گاز دي اكسيد كربن (با استفاده از روش غير خطي ARDL)

زمينه و هدف: تغييرات آب و هواي جهاني، كه توسط انتشار گازهاي گلخانه‌اي، به ويژه دي اكسيد كربن تشديد شده است، تهديدي عظيم براي زندگي انسان، محيط زيست و توسعه پايداري ايجاد مي‌كند. در نتيجه، كاهش انتشار گازهاي گلخانه‌اي و بهبود شرايط محيطي در حال حاضر يك اولويت جهاني براي ترويج رشد پايدار و جلوگيري از پيامدهاي نامطلوب گرمايش جهاني و تغييرات آب و هوايي است و كشور ايران هم از اين امر مستثني نيست. بنابراين درك عوامل تعيين‌كننده و ارائه راهكار براي كاهش انتشار دي اكسيد كربن مهم تلقي مي‌شود. بر اين اساس هدف از مطالعه حاضر بررسي اثرات رشد اقتصادي و گردشگري بر انتشار گاز دي‌اكسيد‌كربن مي‌باشد.روش‌شناسي: در پژوهش حاضر با استفاده از رويكرد اقتصاد سنجي و مدل اتورگرسيون غير خطي (NARDL) به ارزيابي تاثيرات گردشگري و رشد اقتصادي بر انتشار دي اكسيد كربن در كشور ايران طي دوره زماني 1399-1387 پرداخته شده است. يافته‌ها: طبق برآوردها، افزايش يك واحدي گردشگري و رشد اقتصادي به ترتيب در كوتاه‌مدت موجب افزايش 042/0 و 449/0 واحدي انتشار دي اكسيد كربن شده است و در بلندمدت موجب افزايش 177/0 و 902/0 واحدي آن شده است، در حالي كه كاهش يك واحدي گردشگري و رشد اقتصادي به ترتيب در كوتاه مدت موجب كاهش 016/0 و 714/0 واحدي انتشار دي اكسيد كربن شده است و در بلند‌مدت موجب كاهش 067/0 و 025/0 آن شده است. نتايج برآورد كوتاه‌مدت و بلند‌مدت با هم سازگار است با اين حال، اندازه تأثيرگذاري در بلندمدت بيشتر از كوتاه‌مدت است.نتيجه‌گيري: بر اساس يافته‌هاي پژوهش، اتخاذ سياست‌هايي نظير استفاده از سوخت‌هاي جايگزين پاك و فناوري‌هاي نوين به ويژه در خدمات حمل‌ونقل و صنايع توليدي پيشنهاد مي‌شود.اصالت/ نوآوري:  پژوهش حاضر از جنبه‌ متعيرهاي به‌كار رفته، روش‌شناسي و دوره‌ زماني مورد بررسي، داراي نوآوري است.