مباني و مؤلفه‌‌هاي مدرن حقوق اساسي جمهوري اسلامي ايران در پرتو ساختار و رويه موجود

نظام جمهوري اسلامي همان‌‌گونه كه از نام و محتواي آن هويداست مبتني بر دوگانه جمهوريت و اسلاميت است. جمهوريت، لوازم و مباني مدرني را به همراه دارد كه مهم‌‌ترين آنها عبارت است از خردگرايي، انسان‌‌گرايي، دنياگرايي، آزادي‌‌گرايي، برابري‌‌گرايي و مردم‌‌سالاري. مباني مذكور هيچ يك لزوماً به طور كامل و مطلق، حداقل با برداشت رايج غرب، با مباني اسلامي نظام، سازگار به‌‌نظر نمي‌‌رسند. علاوه براين، كيفيت تحليل و انتظارات از اسلاميت نظام، مصون از مجادله و تكثر نظري نيست به نحوي كه همواره در پاسخ به امكان تلفيق اسلاميت و جمهوريت، بلافاصله پرسش مهم ديگري كه مطرح مي‌‌شود اين است كه كدام قرائت از اسلاميت با كدام مدل از جمهوريت؟ همچنين، علاوه بر دشواري مذكور، بايد فاصله نظر و عمل را در جمهوري اسلامي نيز در نظر گرفت، به نحوي كه ويژگي‌‌هاي عملي ظهور يافته در نظام جمهوري اسلامي ايران، نشان‌‌گر يا حاصل سير ويژه تاريخي و كيفيت نقش شخصي بنيان‌‌گذاران آن است كه چهره پيچيده و ويژه‌‌اي از نظام به نمايش مي‌‌گذارد. در اين مقاله برآنيم تا نشان دهيم در نتيجه سير ويژه‌‌اي كه حقوق اساسي جمهوري اسلامي طي نموده است، مدلي خاص و تاريخي از تركيب جمهوريت و اسلاميت پديد آمده كه مي‌‌توان آن را نوعي تئو-اريستو-دموكراسي تلقي نمود.