همانگويي در زبان فارسي: رويكردي صرفي

پژوهش حاضر به بررسي رابطه ي مفهومي همانگويي در زبان فارسي و مقايسه آن با طبقه‌بندي ساختواژي ژيمانك (2015) مي‌پردازد. بر مبناي اين طبقه‌بندي، رابطه مفهومي همانگويي در وهله اول در دو گروه تركيب و اشتقاق قابل بررسي است كه در گروه تركيب، تركيب ِ بدل و در گروه اشتقاق، اتصال وندهاي هم‌معنا با پايه، اتصال وندهاي غيرتغييردهنده‌ي معناي پايه، اتصال وندهاي هم-نقش بر يك پايه واحد و تكرار وند از زيرمجموعه‌هاي اين طبقه به‌شمار مي‌روند. مطالعه حاضر با اتخاذ روش توصيفي-تحليلي و گردآوري داده‌هايي كه هر يك بيانگر نوعي حشو، تكرار يا همانگويي است انجام و با هر طبقه مقايسه شد. داده‌ها از منابع سمعي-بصري از جمله راديو و تلويزيون، منابع الكترونيكي و گفتار روزمره‌ي گويشوران فارسي زبان تهيه و سپس منطبق با الگوي پيشنهادي ژيمانك فهرست شد. نتيجه حاصل از اين بررسي نشان داد واژه‌هاي مركب و اشتقاقي رايج در زبان فارسي كه بيانگر حشو يا همانگويي است با آنچه ژيمانك مطرح كرده انطباق دارد و الگويي نيست كه براي آن واژه‌اي در زبان فارسي موجود نباشد. ضمن اينكه داده‌هاي زبان فارسي را واژه‌هاي رسمي و غيررسمي و محاوره‌اي و در برخي موارد، واژه‌اي متعلق به يك لهجه خاص تشكيل مي‌دهد.