برآورد كشش‌هاي مالياتي در ايران به تفكيك انواع ماليات‌ها: رويكردي غيرخطي و نامتقارن

ماليات يكي از مهمترين منابع درآمدي دولت‌ها و يكي از ابزارهاي سياستي براي بهبود در توزيع درآمدها است.، در همين راستا ارزيابي عكس العمل انواع درآمدهاي مالياتي به رشد اقتصادي در جهت شناخت ظرفيت مالياتي كشور مهم و داراي ارزش است. پژوهش حاضر با به كارگيري رهيافت رگرسيون چندك و روش خودرگرسيون باوقفه توزيعي غيرخطي و استفاده از شواهد آماري ايران طي دوره 1398-1360 نشان مي‌دهد كه در چندك‌هاي بالاي مالياتي، اثر مثبت رشد اقتصادي بر ماليات در انواع ماليات‌ها افزايش يافته است، همچنين با توجه به اينكه ماليات كالاها و خدمات بالاترين سهم در درآمدهاي مالياتي دارد، پايين بودن كشش مالياتي آن مي‌تواند تا حد زيادي پايداري درآمدهاي دولت را كاهش دهد. اما ماليات هاي مستقيم، ماليات بر درآمد و ماليات بر حقوق به دليل دارا بودن كشش بالاتر، نقش مهمي را در پايداري درآمدهاي دولت دارند، تاييد اثرات متقارن شوك مثبت و منفي رشد اقتصادي بر انواع ماليات‌ها نشان دهنده پايين بودن ماليات نسبت به ظرفيت بالقوه ماليات و عدم توانايي نظام مالياتي در جهت پياده سازي ماليات ستاني كارآمد است. بنابراين تمركز بر توسعه فعاليت‌هاي داراي ارزش افزوده بالا و ماليات‌هاي با كشش بالاتر نقش مهمي را در ثبات درآمد دولت خواهد داشت.