زي‌توده، اندوختۀ كربن و شاخص سطح برگ درختان كيكم (Acer monspessulanum L.) در جنگل‌هاي ايلام

مقدمه: اين پژوهش با هدف اندازه‌گيري و برآورد مقدار زي‌توده، ترسيب كربن و شاخص سطح برگ درختان كيكم (Acer monspessulanum L.) در سه محدوده از منطقۀ حفاظت‌شدۀ مانشت و قلارنگ در جنگل‌هاي شهرستان سيروان در  استان ايلام انجام گرفت.مواد و روش‌ها: با استفاده از روش نمونه‌برداري تصادفي، 20 درخت از هر محدوده (در مجموع 60 اصله) گزينش شده و فاكتورهاي كمّي آنها شامل قطر بزرگ و كوچك تاج، ارتفاع درخت، طول تاج و قطر يقه اندازه‌گيري شد. سپس برگ‌هاي يك‌چهارم تا يك‌هشتم تاج به نسبت بزرگي و كوچكي تاج درختان نمونه جمع‌آوري شد. پس از خشك كردن در داخل آون، وزن خشك برگ‌ها و پس از سوزاندن مقدار كافي از برگ‌هاي خشك‌شده در كوره الكتريكي، وزن مواد آلي و ضريب كربن برگ‌ها (0.47) به ‌دست آمد. براي محاسبۀ شاخص سطح برگ از روش وزني و براي تعميم نتايج به‌دست‌آمده از درختان نمونه به كل جنگل از روش درخت متوسط استفاده شد.نتايج: براساس نتايج، متوسط زي‌تودۀ برگ، متوسط ذخيرۀ كربن برگ و متوسط مقدار جذب دي‌اكسيد كربن از جو در منطقۀ قلارنگ 221.28، 68،/103، 380.50؛ در منطقۀ مانشت 199.92، 100.38، 368.34 و در منطقۀ ميان‌تنگ 186.32، 87.38، 320.68 كيلوگرم در هكتار برآورد شد. متوسط شاخص سطح برگ كيكم براي هر درخت نيز 1.52 و در هكتار 0.119 محاسبه شد. ارزش اقتصادي ترسيب كربن در برگ درختان كيكم 21.045 دلار در هكتار محاسبه شد كه معادل 10522500 ريال برآورد مي‌شود.نتيجه‌گيري: تفاوت در متغيرهاي بررسي‌شدۀ كيكم در سه منطقۀ مدنظر ممكن است به‌علت تفاوت در تراكم توده، مراحل توالي و اندازۀ درختان و نيز اقدامات مديريتي اعمال‌شده يا شرايط متفاوت تخريب باشد.