تحليل اقتصادي آثار سياست‌هاي مداخله‌ي دولت در قيمت‌گذاري پنبه در ايران

سياست‌هاي مداخله‌ي دولت در قيمت‌گذاري محصولات كشاورزي از سياست‌هاي رايج بيش‌تر كشورهاي در حال توسعه بويژه در دهه‌هاي اخير بوده است. در ايران نيز بسياري از كالاهاي زراعي و دامي، تحت تاثير اين مداخله‌ها قرار داشته است. هدف كلي اين تحقيق، استفاده از شاخص نرخ حمايت براي اندازه‌گيري آثار سياست‌هاي مداخله‌ي مستقيم دولت در قيمت‌گذاري محصولات زراعي (بررسي موردي محصول پنبه) طي دوره‌ي زماني 86-1361 است. الگوي مورد استفاده براي نخستين بار به وسيله‌ي گروهي از پژوهش‌‌گران در پروژه‌ي بانك جهاني در تحليل اقتصادي آثار سياست‌هاي مداخله‌ي دولت در قيمت‌گذاري كالاهاي كشاورزي در 18 كشور از مناطق مختلف جهان استفاده شده است. نتايج نشان مي‌دهد كه نخست، اثر سياست‌هاي مداخله‌ي مستقيم بر پنبه مثبت بوده است. افزون بر آن، اين اثرات بسته به اين كه نرخ حمايت اسمي و يا ضمني مورد محاسبه قرار گيرد و نيز با توجه به نرخ ارز مورد استفاده در قيمت‌هاي مرزي متفاوت است. دوم تغيير جهت سياست‌هاي قيمت‌گذاري در سال 69، در عمل جهت‌گيري حمايت از توليد داشته است. پيش‌نهاد مي‌شود براي مقايسه‌ي ساختار حمايت محصولات مختلف كشاورزي، به محاسبه‌ي نرخ‌هاي حمايت در مورد ديگر محصولات مهم زراعي و دامي مانند گندم، برنج، گوشت قرمز و شير توجه شود.