بررسي ساختار توزيع قدرت در رابطه ي زن- شوهر در خانواده

The study of Power Division Structure in Couple Relationship from the Perspective of Quran and Hadith

ساختار نظام خانواده بر اساس روابط اعضاء و حقوق و تكاليف متقابل آن ها شكل گرفته و استوار مي‌شود. تمايز نقش‌هاي پدري، مادري و فرزندي و نيز زن و شوهري تمايز حقوق و تكاليف را به دنبال مي‌‌آورد. بدين ترتيب حقوق و وظايف نقش‌ها متقابل امّا متفاوت است. علي رغم تقابل دوسويه حق و تكليف در روابط اعضاء خانواده، عوامل و شاخص‌هاي ويژه‌اي زمينه¬ي بروز قدرت را براي يك نقش و توزيع قدرت در ساختار خانواده اسلامي فراهم مي‌‌كند. تبيين ساخت قدرت در روابط اعضاء خانواده، بر اساس تركيبي از دو شاخص توانايي‌هاي ذاتي و طبيعي و شاخص اقتصادي (انفاق) صورت مي‌گيرد. مرد در نقش شوهر داراي جايگاه و قدرت نسبي برتر در خانواده اسلامي است، امّا از قدرت مطلق برخوردار نيست، قدرت او در خانواده به معناي اطلاق نفوذ امر او نمي‌باشد، بلكه تنها در دايره¬ي «عدل» و «معروف» و در گستره¬ محدود حقوق شوهر نافذ و مشروع است. بر اين اساس خانواده¬ اسلامي داراي نظام «شوهرمحور» با گرايش «دوسويه» است. قدرت شوهر، در حق تصميم‌گيري در مصالح كلي خانواده و شوؤن زوجيت از جمله در مورد مسكن، يا چگونگي بهره‌مندي جنسي يا توابع حق استمتاع شوهر معنا مي‌شود. بدين ترتيب كه خروج زن از منزل در صورت منافات با حق جنسي شوهر كنترل مي‌شود. هم چنين قدرت زن، در صورت برآورده نشدن حقوق مالي او مانند مهر، نفقه و مسكن مناسب، يا حقوق غيرمالي مانند معاشرت بالمعروف، برخورد محترمانه و همراه با عدالت و احسان شوهر معنا مي‌شود و بروز مي‌يابد.

The structure of family organization is recognized upon membersʹ relationship and their rights and duties. The distinction of paternal, maternal, child and couple roles cause distinction in rights and duties. Therefore the rights and duties of roles are bilateral but deferent. Two characteristics explain the power division in family: biological abilities and expenditure. Man in his marital role has the prevalent power in Islamic family, but not an absolute power. His power is legitimate only within the range of justice and good. Therefore Islamic family is a husband-centered family with a bilateral tendency. Husbandʹs power means his right of decision about settlement or sexual relationship. Also wife power means her financial rights like dowry and alimony and a convenient settlement or means her moral rights like acceptable treatment with his justice and benefaction.