طراحي شهري سياست‌گذار و طراحي شهري طرح‌ريز

طراحي شهري سياست‌گذار و طراحي شهري طرح‌ريز

در دهه گذشته گرايش به طراحي شهري ‌ــ‌ دانش هدايت تحولات شهري در جهت ارتقاي كيفي‌‌ ــ‌ با اقبال فزاينده­‌اي در ايران روبه‌رو بوده است. طي اين دوره، به‌­رغم ابهام در جايگاه قانوني و متولي رسمي طراحي شهري در كشور، دستگاه‌ها و سازمان‌هاي متعددي با عقد قراردادهاي گوناگون مسيوليت تهيه انواع پروژه‌ها را به طراحان شهري واگذار كرده‌­اند. با وجود تعداد قابل توجهي از قراردادهايي كه تاكنون در مورد پروژه‌هاي طراحي شهري منعقد شده است، هنوز چارچوب مرجع يا الگوي عملياتي همساني براي تدوين ابزارهاي گوناگون هدايت و كنترل توسعه كالبدي وجود ندارد كه كارفرمايان و طراحان بتوانند به ‌طور نظام‌مند از آن استفاده كنند. چنانچه قرار باشد استفاده از دانش طراحي شهري در جهت هدايت و كنترل كالبدي شهرهاي كشور به صورت نهادينه درآيد، تهيه و پيشنهاد الگوهاي عملياتي جامع و متكي بر مطالعات نظري و تجارب اجرايي پشتيبان ضرورت تام مي‌يابد. هدف اين مقاله ارايه الگويي عملياتي براي استفاده در حوزه «طراحي شهري سياست‌گذار» و الگويي عملياتي براي استفاده در حوزه «طراحي شهري طرح‌ريز» است. الگوهاي پيشنهادي به دو سطح مياني (تدوين چارچوب طراحي شهري براي پاره‌شهر يا ناحيه) و خُرد (تدوين طرح جامع سه‌بعدي براي سايت/ فضاي شهري) اختصاص دارند. براي تدوين الگوهاي پيشنهادي، در وهله نخست «ويراست اولِ» الگوها، از طريق مطالعـات گسـترده نظري، تهيه و پس از كاربرد آزمايشي در تعـدادي از پروژه‌هاي اجرايي طي چند مرحله اصلاح و تكميل شد و نتايج در اين مقاله ارايه مي‌شود.