هويت و غيريت در زمان شكل‌گيري كشور ايران از منظر شاهنامه: ديدگاه انسان‌باورانه ايراني در سياست خارجي

هويت و غيريت در زمان شكل‌گيري كشور ايران از منظر شاهنامه: ديدگاه انسان‌باورانه ايراني در سياست خارجي

هم‌اكنون، با گذار از حاكميت روش‌هاي كمّي و اثبات‌گرايانه در حوزه علوم اجتماعي، و اطلاع از تأثيرگذاري جدي عامل مغفول فرهنگ در اين حوزه، توجه به تعامل فرهنگ و هويت، و روابط خارجي به جدي‌ترين مباحث رشته روابط بين‌الملل تبديل شده است. پذيرش تأثيرگذاري فرهنگ در سياست خارجي به معناي قبول تنوعات در آن است. در اين مقاله از منظري ايراني و با روش تاريخي و ديدگاه تحليلي به متون كهن پارسي، در اينجا مشخصاً شاهنامه فردوسي، به برخي از ابعاد تأثيرگذاري اين عامل بر روابط خارجي پرداخته شده است. چگونه «خود» و «ديگري» در شاهنامه بازنمايي شده‌اند؟ آيا تمايز آشكاري ميان ايراني و غيرايراني در ذهنيت فردوسي وجود دارد؟ كدام ديدگاه فرهنگي مي‌تواند با ديدگاه فردوسي مطابقت داشته باشد؟ انعكاس اين نگرش در روابط خارجي چيست؟ در اين مقاله ادعا شده است كه فردوسي با نگاهي خاص فرهنگي به مقوله روابط خارجي مي‌نگريست كه آن را «ديدگاه انسان‌باورانه ايراني در سياست خارجي» مي‌ناميم. ديدگاهي كه ضمن تأكيد بر هويت ممدوح ايراني، اصالت را بر گسترش اخلاق و ارزش‌هاي انساني مي‌گذارد و در دام تعصبات قومي نمي‌افتد.