بررسي پيشينه نظريه مكمل در باب علم و دين

چالش بين علم و دين، از چند قرن پيش اسلوب جديد و شماي نويني يافته است. در اين نوشتار، پيشينه تاريخي يكي از نظرات مطرح شده در جهت سازگارنمودن علم و دين، يعني نظريه مكمل بررسي شده است. تاريخچه پيدايش اين نظريه در فيزيك نوين و علت ابداع آن نشان مي‏دهد كه اين نظريه، براي رفع مشكلي ديگر و در سامان ديگري نشو و نما يافته و هدف اصلي از نگارش اين مقاله نيز اثبات همين ادعاست. تعارض بين علم و دين، به شكل نوين آن، ابتدا در غرب و در فصل و فضايي ويژه روي داده؛ از همين رو، سير تاريخي موضوع، اشاره وار بر صدر نشسته است و به دليل آنكه نگرش‏هاي جديد به علم در تكوين آن نقش به سزايي داشته، به اين موضوع نيز در حد بضاعت پرداخته شده است. سپس با بيان تاريخچه پيدايش نظريه مكمل ثابت مي‏شود كه اين نظريه جدا از جايگاه واقعي خود در فيزيك نوين، براي حل چالش‏هاي موجود بين الهيات مسيحي و فرضيات مطرح در علوم جديد، به مثابه يكي از راه حل‏هاي مورد قبول شانيت ويژه‏اي يافته است. در پايان استفاده از اين نظريه براي رفع بعضي از تعارضات غير واقعي و وارداتي به وجود آمده بين متفكران مسلمان و علوم جديد مورد نقد قرار گرفته است