چارچوبي نظري براي مطالعه تحول دولت در اسلام

چارچوبي نظري براي مطالعه تحول دولت در اسلام

نوشته‏ هاي مربوط به تحول دولت در اسلام با دو مشكل اساسي مواجهند: عدم توان روش‏هاي سنتي براي مطالعه روشمند سياست و حكومت در اسلام برمبناي نيازهاي روز؛ سلطه رويكرد شرق‎شناسانه. توجه شرق‏ شناسي به شرق صرفاً در فضاي فكري مغرب زمين بوده و لذا تمدن‏ هاي شرقي را ادامه روش‏هاي باستان‏شناسي و مربوط به گذشته مي‏داند. بدينسان در حوزه تاريخ تحول دولت در اسلام آثاري خلق شده كه از فهم و شناحت روح انديشه اسلامي غافل بوده و انديشه اسلامي را نه ازدرون سنت اسلامي بلكه بسان ابژه‏اي با عينك متفكر غربي مطالعه كرده است. در دهه‏هاي اخير هر كدام از دو گروه فوق‏الذكر(سنت‏گرايان و شرق‏شناسان) كه در باره ابعاد سياسي اسلام، تحول دولت و انديشه سياسي در اسلام نوشته‏اند نتوانسته‏اند روايت‏هاي روشمندي از تحول دولت در اسلام ارايه دهند. اين مقاله شرح و بسط ماهيت دولت واقعاً موجود در تاريخ اسلام را بر مبناي يك چارچوب نظري منسجم وجهه همت خود قرار داده است.