نظامي؛ سخنگوي ايران انساني

نظامي گنجوي به عنوان برجسته ترين سراينده مثنوي هاي بزمي در قرن ششم متفاوت از متقدمان و معاصران، همه سعي و كوشش خود را به كار مي گيرد تا از مفاهيم مرسوم و متداول عصر خود پا را فراتر نهد و با رويكردي جديد به شعر، روح انسان گرايي را در آثار خود تثبيت كند و ترويج دهد. نظامي با توسّع و تعميق اين مفهوم در آثار خود، هرگز از دو مقوله قوميت و ديانت غافل نبوده است.لذا سرزميني را به تصوير مي كشد كه مردم آن فراتر از دو مفهوم فوق؛ به انسانيت بيشتر اهميت مي دهند. به همين دليل، در جستجوي آرمان شهر خود از دروازه هاي شرع در مخزن الاسرار آغاز مي نمايد و در تبيين مفاهيم فلسفي و حكمي تا اسكندر نامه به پيش مي‌رود. با اين وصف، مي‌توان نظامي را به عنوان سخنگوي ايران انساني معرفي نمود.