شكل‌شناسي و تركيب مثنوي‌هاي عاشقانه و تطبيق آن با مثنوي سليم و سلماي عبدالرّزّاق بيگ دنبلي

Formalism and Composition of Love Mathnavis

در اين مقاله سعي نگارنده بر آن است ضمن بررّسي تركيب و شكل مثنوي‌هاي عاشقانه و تجزيه و تحليل ساختار بعضي از آن‌ها، به تبيين اسلوب داستان‌پردازي مثنوي‌سرايان ادبيّات فارسي بپردازد، و نمايي از بافت و تركيب اين‌مثنوي‌ها را با ارايه‌ي شواهدي از آثار گوناگون از جمله سليم و سلماي عبدالرّزّاق بيگ دنبلي، كه اخيراً تصحيح و به زينت چاپ آراسته شده، نشان دهد و به اين طريق، هم سهم عظيم حكيم نظامي گنجوي را درترويج اين اسلوب عاشقانه‌پردازي درميان پيروانش آشكار كند و هم جاي‌گاه عبدالرّزّاق‌بيگ دنبلي را به عنوان يكي از پيروان موفق نظامي در مثنوي‌سرايي و پيروي از اسلوب داستان‌پردازي پيشينيان، در مثنوي سليم و سلمي نشان دهد.

The present article wants to study the composition and form of love mathnavis, analyze the structure of some of them, explicate the style of story-telling followed by Persian mathnavi writers, and illustrate a picture of the context and composition of these mathnavis by presenting evidence from various works, including Abd al-Razzaq Beig’s “Salim and Salma,” which has been recently published. In addition, the article reveals the great part that Hakim Nezami Ganjavi has played in spreading this style and also shows the status of Abd al-Razzaq as a follower of Nezami in composing mathnavis and in his mathnavi of Salim and Salma.