قابليّت سنجي توسعه مجدّد در بافت هاي ناكارآمد شهري (مطالعه موردي: محلّه انبار نفت منطقه 11 تهران)

A Feasibility Study of Redevelopment in Urban Inefficient Textures

كمبود فضا براي توسعه، خصوصاً در بافت?هاي مياني و متراكم شهرهاي بزرگي چون تهران، يكي از چالش?هاي مهم برنامه?ريزي شهري است. در شرايط كميابي فضا، استفاده از تمام توانمندي?هاي موجود و بهينه?سازي بهره?برداري فضا، اصلي اساسي است كه در قالب توسعه درون‌زا مطرح مي?شود. منطقه 11 تهران يكي از مناطق مياني شهر تهران است كه با مشكل كميابي فضا و ناكارآمدي بافت?هاي دروني مواجه ?است. در اين مقاله، امكان توسعه مجدّد فضاهايي از اين منطقه كه كارايي مناسب ندارند، بررسي شده ??است. براي نيل به اين هدف، ابتدا معيارهاي شناسايي اين فضاها مشخص شدند و پس از وزن‌دهي معيارها توسط گروهي از متخصصان، كل بافت منطقه 11 بر اساس اين معيارها در قالب نرم‌افزار ArcGIS مورد بررسي قرار گرفتند. سپس از بين محلّه‌هاي منطقه، محلّه?اي كه بيش‌ترين فضاي ناكارآمد را دارد و نيازمند توسعه مجدد است، انتخاب شد. در مرحله دوم، اين محلّه بر اساس معيارهاي تعيين مكان بهينه براي كاربري?هاي مختلف بررسي? و نوع توسعه آن اولويت?بندي شد. در اين مرحله معيارهاي مكان‌يابي، برمبناي مدل AHP در قالب برنامه Marinoni (يكي از برنامه?هاي جانبي GIS) وزن?دهي شدند. نتايج تحقيق نشان مي?دهد كاربري?هاي خدماتي- اداري و تجاري، اولويّت?هاي اوّل و دوم توسعه ?مجدد در محلّه انبار نفت است. با توجّه به معيارهاي مكان‌يابي، وجود فعّاليّت?هاي بزرگ‌مقياس، شبكه?هاي شرياني و فعّاليّت?هاي ناسازگار، كاربري مسكوني از نظر قابليّت توسعه مجدد، در مقام چهارم كاربري?ها قرار گرفته است.