بررسي تركيبات شيميايي اسانس دو كموتيپ گونه سنبله‌اي ارغواني (Stachys inflata Benth.) در دو رويشگاه مختلف

جنس Stachys L. داراي بيش از 300 گونه در سراسر جهان است. در كشور ايران 34 گونه از اين جنس پراكنش داشته كه 13 گونه آن اندميك است. بعضي از گونه‌هاي اين جنس در طب سنتي به عنوان گياه دارويي استفاده مي شوند. در اين پژوهش، اندام‌هاي هوايي دو جمعيت گونه سنبله‌اي ارغواني (Stachys inflate) از دو رويشگاه مختلف با شرايط اكولوژيكي متفاوت (جاده دماوند - فيروزكوه و جاده تبريز – زنجان) جمع آوري و پس از خشك كردن در سايه به روش تقطير با آب، اسانس‌گيري و توسط روش‌هاي GC و GC/MS اجزاي آن شناسايي شد. بازده اسانس براي نمونه‌هاي دماوند - فيروزكوه و تبريز - زنجان به ترتيب 11/0 و 14/0 درصد وزني – وزني به دست آمد و تعداد 47 تركيب از كل تركيبات براي جمعيت دماوند - فيروزكوه شناسايي شد كه معادل 98/84 است و تعداد 37 تركيب نيز از كل تركيبات براي جمعيت تبريز - زنجان شناسايي شد كه معادل 16/76 درصد است. تركيبات عمده در اسانس جمعيت (جاده دماوند- به فيروزكوه)، spathulenol (83/10%)، hexadecanol (20/7%) و germacrene D (15/7%) بودند و در جمعيت جمع آوري شده از جاده تبريز – زنجان sabinene (25/13%)، -pinene B (31/6%) و germacrene D (3/5%) بودند. نتايج نشان دادند كه تفاوت‌ در تركيب اسانس دو جمعيت كه مي‌تواند به عنوان فاكتورهاي كموتاكسونوميك مد نظر قرار گيرد و ناشي از تفاوت ويژگي‌هاي اكولوژيك مناطق رويشي است.