تحول نظريه هاي منطقه گرايي

منطقه گرايي به عنوان تجلي و نمود همكاري بين المللي پس از جنگ جهاني دوم در اروپا آغاز شد. ولي به تدريج اين فرايند در حوزه هاي جغرافيايي ديگر مانند آمريكاي لاتين و آسياي جنوب شرقي گسترش يافت. پايان جنگ سرد و نظام دو قطبي فرصت ها و امكانات جديدي را براي تثبيت، تقويت و توسعه منطقه گرايي نوين فراهم ساخت. منطقه گرايي نوين از چهار جهت كارگزاري، انگيزه كارگزاران، جهت و گستره همكاري و همگرايي با منطقه گرايي كهن متفاوت است. از آنجا كه تعامل وثيق و رابطه تنگاتنگي بين نظريه و عمل، به ويژه در تجريه همگرايي اروپايي وجود دارد، هدف اين مقاله واكاوي تحول و تغيير در نظريه هاي منطقه گرايي در واكنش به تحول در فرايند منطقه گرايي است. در اين نوشتار توضيح داده خواهد شد كه براساس تحولات چهارگانه در ماهيت و انگيزه كارگزاران و جهت گيري و قلمروي منطقه گرايي، نظريه هاي منطقه گرايي نيز دستخوش تغيير و تحول شده اند. اين تغيير و تحول به دو صورت دگرگوني و دگرديسي هريك از نظريه ها و تحول نظريه پردازي در مطالعات منطقه اي تجلي يافته است. به طوري كه از يك سو اصل و مفروض هاي نظريه هاي منطقه گرايي موجود مورد بازبيني و بازسازي قرار گرفته و از سوي ديگر نظريه هاي منطقه گرايي نويني پردازش شده اند كه بر مباني فرانظري متفاوتي استوار هستند. براي نشان دادن و تبيين تحولات احتمالي مذكور، نظريه هاي نوكاركردگرايي، نهادگرايي نوليبرال، نوواقع گرايي، سازه انگاري، نظريه انتقادي و جهان گرايي مورد بحث و بررسي قرار مي گيرند.