مقاومت 56 رقم گندم ( دوروم و نان) به سن معمولي گندم Eurygaster integriceps Puton در منطقه ابركوه يزد

Evaluation of resistance of 56 wheat cultivars (Durum and bread) to Sunn pest Eurygaster integriceps Puton in Abarkouh of Yazd province

سن معمولي گندم (Eurygaster integriceps Puton (Hemiptera: Scutelleridae مهم‌ترين آفت غلات در ايران محسوب مي‌گردد. در كنترل تلفيقي اين آفت بكارگيري ارقام مقاوم يكي از راهكارهاي اساسي و بلندمدت محسوب مي‌گردد. در اين راستا، تحقيق حاضر به ارزيابي مقاومت 13 رقم گندم دوروم و 43 رقم گندم نان در غالب يك طرح آگمنت با شاهد تكرار دار به اين آفت در منطقه ابركوه يزد در سال زراعي 78-1377 پرداخته است. تراكم جمعيت مراحل مختلف زيستي سن گندم (سن مادر، پوره‌هاي سن 4 و 5 و سن‌هاي نسل جديد)روي ژنوتيپ‌ها، تعداد ساقه و خوشه خشكيده، درصد سن زدگي دانه، كاهش وزن هزار دانه، عملكرد، محتواي گلوتن تر و خشك و حجم رسوب سديم دودسيل سولفات (SDS) مورد ارزيابي قرار گرفت. تجزيه خوشه‌اي ژنوتيپ‌ها به روش Ward روي صفات مورد مطالعه براي گروه‌بندي ارقام انجام شد و ارقام تجن، انزا، نيك نژاد و مغان -1 از گروه گندم نان و ارقام ماسارا-1، ديپر-6، آلتار84 و شهداس از گروه گندم دوروم به عنوان ارقام مقاوم انتخاب گرديدند.

Sunn pest Eurygaster integriceps Puton (Hemiptera: Scutelleridae) is the most important pest of cereals in Iran. The implementation of resistant cultivares may prove to be an effective management tactic due to the pest. The study was conducted to evaluate resistance of 13 durum wheat cvs and 43 bread wheat cvs. to the pest through an Augmented design with replicated checks in Abarkouh region of Yazd province,1998-1999.Population density of overwintered adults, 4th and 5th nymphal instars, newly merged adults, damage of overwintered adults on stems and ears, percentage of grain damage, reduced 1000 grain weight, yield, wet and dry gluten content and Sodium Dodecyle Sulphate SDS sedimentation volume were measured. Statistical analysis was done using cluster analysis with Ward’s method. The results indicated that bread wheat cvs.”Tajan”, “Anza”, “Niknejad” and “Moghan-1” and durum wheat cvs. “Massara-1”, “Dipper-6”, “Altar-84” and “Shahdas” were resistant and screened.