سمبليسم و رهايي از چنبره زمان

گذر زمان تراژيك بوده، هست و خواهد بود. سمبليسم، مكتبي كه در نتيجه نهضتي ادبي و هنري در اروپا شكل گرفت، مي‌كوشد با به كارگيري فنون مختلف از چنبره زمان بگريزد. در واقع، شاعر و نويسنده سمبليست سعي دارد با استفاده از نمادها و سمبل‌ها، خود را از بعد زمان برهاند و انقباض و انبساط زماني ايجاد كند. آثار مختلف مكتوب و نمايشي به پيروي از اين مكتب خلق شده است. آثار عرفاني مانند منطق الطير عطار، مثنوي معنوي مولانا، آثار سعدي، غزليات كلاسيك فارسي، رباعيات خيام، آثار صادق هدايت و ... همچنين آثار خارجي مانند رمان «تصوير دوريان گري» اثر اسكار وايلد، «گربه سياه» نوشته ادگار آلن‌پو و فيلم «بنجامين باتن» از اين دسته‌اند. بعضي از اين آثار در رهايي از چنبره زمان موفق بوده اما برخي ديگر قادر به تراژيك‌زدايي از زمان نبوده‌اند. به هر حال گذر زمان همچنان هست كه هست.