مروري بر كاربرد سلول‌هاي بنيادي در درمان بيماري‌هاي عصبي

Review of stem cell usage in treatment of neurological diseases

سلول‌هاي بنيادي دو خصوصيت ويژه دارند: توانايي خودنوسازي و قابليت تمايز. خودنوسازي فرايندي است كه طي آن يك سلول منفرد دو سلول دختري با خصوصيات اوليه خود ايجاد مي‌كند. به‌طور كلي، دو نوع عمده از سلول‌هاي بنيادي، شامل سلول‌هاي بنيادي جنيني و سلول‌هاي بنيادي بالغ، شناخته شده است. تحقيق بر روي سلول‌هاي بنيادي به يافت راه‌هايي براي استفاده بالقوه از آنها در درمان اختلالات عصبي متعدد منجر شده است‌. سه روش براي درمان بيماري‌هاي عصبي با استفاده از سلول‌هاي بنيادي بيان شده است. اين روش‌ها عبارتند از جايگزيني سلولي، حفاظت عصبي و انتقال ژن كه در درمان آسيب‌‌هاي نوروني، مانند پاركينسون و اسكلروز مولتيپل (MS)، بسيار گسترش يافته‌اند؛ اگرچه با مشكلاتي نيز همراهند. در مقايسه با سلول‌هاي بنيادي جنيني، سلول‌هاي بنيادي بالغ در درمان بيماري‌هاي عصبي بيشتر كاربرد دارند؛ زيرا استفاده از سلول‌هاي بنيادي جنيني با مشكلات اخلاقي روبه‌روست و نوعي پيوند آلوگرافت محسوب مي‌شود كه خطر بروز تومور را بالا مي‌برد. با احتساب اين موارد، استفاده از سلول‌هاي بنيادي بالغ در اولويت است. از طرفي، تزريق مولكول‌هايي مثل عامل پايه رشد فيبروبلاست‌ها (‌bFGF) و عامل رشد اپيدرمي (EGF) نيز در القا عصب‌زايي دخيل است و ممكن است در ترميم آسيب عصبي مفيد باشد. در اين مقاله، به‌طور خلاصه با آخرين دست‌آوردها در اين مورد آشنا مي‌شويم.