گونه‏شناسي فكري جنبش‏هاي اسلامي معاصر و پيامدهاي سياسي - امنيتي آن در جهان اسلام

Intellectual Typology of the Contemporary Islamic Movements and its Political – Security Implication in the Muslim World

چكيده جنبش هاي اسلامي، ويژگي هاي متنوع و مختلفي دارند كه از لحاظ شكلي و سازماني، فكري و عقيدتي، اهداف و منافع، محيط تاريخي و جغرافيايي، عملكرد و مبارزه و ديگر موارد، قابل طرح و مداقه علمي اند. هدف ما در اين پژوهش، گونه‏شناسي فكري اين جنبش‏ها مي‏باشد. قصد داريم به اين پرسش پاسخ دهيم كه اولا،ً اين جنبش‏ها بر اساس مباني فكري، به چند جريان مهم تقسيم مي‏شوند؟ و ثانياً، پيامدهاي سياسي - امنيتي اين ديدگاه‏هاي فكري متفاوت در جهان اسلام، چه خواهد بود؟ بر اين اساس، نويسنده معتقد است احياي هويت، به عنوان مهمترين دغدغه جنبش‏هاي اسلامي معاصر، ارتباط تنگاتنگي با امنيت در جهان اسلام دارد، اما در مورد نحوه تاثيرگذاري احياگري اين جنبش‏ها، بايد به تفاوت‏هايشان در نوع نگرش به مقوله هويت توجه كرد. با توجه به پتانسيل‏هاي فقهي و كلامي، به نظر مي‏رسد تنها جنبش‏هاي اسلامي عقل‏گراي اجتهادي توانايي لازم را براي ايجاد الگوي سياسي بديل در جهان اسلام و ايجاد امنيتي پايدار و همه‏جانبه در آن دارند.