چگونگي مهاجرت ارامنه و كاركرد آنان دربازرگاني خارجي ايران دوره صفويه

موضوع اين مقاله بررسي نقش ارامنه در بازرگاني خارجي ايران در دوره شاه‌عباس يكم (996-1038ق) و جانشينان وي است. پس از مهاجرت ارامنه از مناطق مرزي به داخل فلات ايران، گروه هايي از آنان كه از جلفاي ارس به اصفهان انتقال يافته بودند، توجه شاه‌عباس را جلب كردند. اينان، پس از انحصاري شدن تجارت ابريشم، در بازرگاني خارجي ايران به خدمت گرفته شدند، بنابراين بررسي علل اتخاذ سياست انحصار ابريشم توسط شاه‌عباس و رويكرد وي به ارامنه براي اجراي چنين سياستي بخشي از اين نوشته را تشكيل مي دهد. با اين همه، نقش و كاركرد ارامنه در بازرگاني خارجي ايران به‌ويژه در تجارت ابريشم در اين دوره حايز اهميت است. از اين‌رو، بخش اصلي اين مقاله به بررسي كاركرد ارامنه در تجارت خارجي و به ارزيابي موفقيت آنان در اين حوزه مي پردازد. سرانجام، تاثيرات لغو سياست انحصار در دوره شاه صفي (1038- 1052ق) بر توليد و تجارت ابريشم و وضع ارامنه در روزگار پاياني صفويان تحليل خواهد شد.