همگن بندي حوزه هاي آبخيز استان فارس به كمك تحليل آماري و عوامل موثر بر دبي سيلابي

Homogeneous watershed using statistical analysis and efficient factor on flood in Fars province

سيل از حوادث طبيعي است كه هر ساله خسارات زيادي را در دنيا بوجود مي آورد، و مشكلات عمده اي را بر سر راه توسعه اقتصادي و شكوفايي كشورها ايجاد مي كند و به همين لحاظ توجه روز افزوني طي دهه هاي گذشته براي بررسي عوامل موثر بر سيلاب و روش هاي برآورد آن شده است. در اين تحقيق در 24 زير حوزه استان فارس، با استفاده ازسيستم اطلاعات جغرافيايي (GIS)، 21 متغير شامل ويژگي هاي فيزيوگرافي و اقليمي استخراج شد. با انجام تجزيه و تحليل عاملي، عوامل مساحت، متوسط بارندگي ساليانه، تراكم زهكشي و ضريب گراوليوس به عنوان عوامل موثر بر سيلاب شناسايي شد. سپس با استفاده از عوامل بدست آمده از تجزيه و تحليل عاملي، تجزيه و تحليل خوشه اي صورت گرفت. نتايج نشان داد كه با استفاده از دو متغير مساحت و شيب متوسط حوزه در روش خوشه بندي نتيجه بهتري مي دهد. منطقه مورد مطالعه به دو منطقه همگن تبديل و آزمون تحليل مميزي، صحت تحليل خوشه اي در مناطق همگن را تاييد نمود. از سوي ديگر بر اساس عوامل چهار گانه، يك تابع متمايز كننده تعريف شد كه مقادير همبستگي كانونيك، كاي اسكوير و آماره ويلكس لامبدا نيز نشان داد كه دو گروه از هم مجزا مي‌باشند.

Flood is a natural phenomenon that caused financial and human damages in the many places of the world every year and that has been caused major problems in the way of economical developing of countries. Therefore, many cautions have been done for research in effective factors on the flood and estimated methods in decades ago. In this research at 24 watersheds in Fars Province, with geographic information system (GIS), 21 variables include physiographic and climatic characteristic was obtained. Factor analysis was employed and four factor (Area, annual average rain, drainage density, compactness coefficient is recognized as the effective factors on flood. For determination of homogenous region, Cluster analysis was used and using of area and watershed average slope, two homogeneous regions is obtained. discriminant function analysis was employed and confirmed Homogenous region. On the other hand, with regard to four factor, One Function coefficient was defined and canonical correlation, chi-square, wilks’ lambda values reveal that two homogenous region was completely desperate.