تبييني از جبرگراييِ روان شناختي و اختيارگراييِ جامعه شناختي نزد مولانا

Reconciliation with the justice of Haqq Psychological determinism and sociological free willinismin Moulana’s view

بزرگ‌ترين دشواري اختيار، ترديد و اضطرابِ ماست، اما آفتِ بزرگِ جبر، بي‌مسووليتي است. مولانا با جمعِ اختيار و جبر، نظريه‌اي را بنيان مي‌نهد كه خود آن را جبّاري مي‌نامد. معنيِ جبّاري نزد مولانا، پذيرش جبر است از منظرِ روان‌شناختي و قبول اختيار از نظرگاه جامعه شناختي؛ نزد خود بپذير كه هر آن‌چه رخ داده بايد مي‌بوده و بدين‌سان نه از خود متنفّر باش، نه از ديگري. ليكن هم مسووليتِ رفتارِخود را آگاهانه بپذير و هم مسووليتِ ديگري را از او بخواه

The biggest problem of free will is our anxiety and uncertainty,but the worst drawback of determinism, is irresponsibility. By uniting free will and determinism, Moulana sets forth a theory which he designates Jabbari. According to him Jabbari means the acceptance of determinism from the psychological point of view and acceptance of free will from the sociological point of view; that is to say accept whatever happens sinceit was meant to be hence neither hate yourself nor hate the other, at the same time both accept the responsibility of your conduct consciously and also demand the responsibility of the other.