تدوين شاخص‌هاي اصلي براي ارزيابي عملكرد دانشگاه‌هاي دولتي كشور با روش منطق فازي‏

Determination indices for the evaluation of Iranian public universities: ‎applying a Fuzzy method

امروزه يكي از فعاليت‌هاي مهم دانشگاه‌ها، ارزيابي مستمر فعاليت‌هاي ‏خود است كه براي بهبود دادن كميت و كيفيت فعاليت‌ها اجتناب‌ناپذير ‏است. كيفيت آموزشي عبارت از تناسب عوامل نظام آموزشي با حداقل ‏استانداردهاي تدوين شده و در صورت وجود نداشتن استانداردها، ‏مقايسه با اهداف و رسالت‌هاي نظام آموزشي است. طبق مطالعات ‏صورت گرفته، ارزيابي‌هاي نظام آموزش عالي ايران نشان مي‌دهند كه ‏ارزيابي‌ها فاقد الگوي خاص بوده‌اند. در اين راستا، تعيين شاخص‌هاي ‏اصلي عملكرد، گامي اساسي براي تدوين الگويي يكنواخت جهت ‏ارزيابي و راه‌اندازي مديريت چرخه بهبود بهره‌وري (شامل مراحل ‏تعيين شاخص‌ها، اندازه‌گيري و ارزيابي، برنامه‌ريزي و تطبيق) است. ‏چون انتخاب دقيق شاخص‌ها با همكاري نزديك اعضاي هيات علمي ‏دانشگاه‌ها ميسر بود، شاخص‌هاي ارزيابي، با روش پيمايشي و ‏اولويت‌بندي شاخص‌ها با وزن‌دهي از روش اعداد فازي (براي تجميع ‏نظرات خبرگان)، تدوين شد. در بررسي پراكندگي نظرات خبرگان ‏مشخص شد كه ميانگين نظرات در ميان فاصله از يك واحد انحراف ‏معيار حد بالا و پايين قرار دارند و به عبارتي، خبرگان در اظهار نظر و ‏بيان تجربيات خود راجع به ميزان اهميت شاخص‌ها به اجماع ‏رسيده‌اند. همچنين مشخص شد كه شاخص‌ها اهميت و اولويت ‏يكساني ندارند و شاخص‌هاي مربوط به عواملي چون مكتوبات علمي ‏معتبر اعضاي هيات علمي (مقالات علمي پژوهشي و كتب) و ادامه ‏تحصيل و قبولي دانشجويان در مقاطع بالاتر، بيشترين اولويت و ‏عوامل مربوط به كادر غيرعلمي دانشگاه‌ها (كاركنان) و خصوصيات ‏دانشجويان، چون ميزان سن و بومي و غيربومي بودن دانشجويان، ‏جزو پايين‌ترين اولويت‌ها هستند.‏

Constant performance evaluation is one of the ‎important tasks of Universities that is expected for ‎improving both the quantity and quality of activities. ‎The quality of education is the compliance of the ‎educational system factors with the minimum level of ‎defined standards or –should such standards do not ‎exist- in comparison with the goals and missions set ‎for such a system. Studies reveal that most of the ‎evaluations of the Iranian educational system ‎undertaken did not follow any particular pattern. ‎Thus, the determination of main indicators is very ‎important steps for the providing of a good and ‎suitable pattern for the evaluation and improving ‎management of productivity cycle. Since precise ‎selection of such indicators could only be achieved ‎through close cooperation with the academia, mental ‎decisions and Aggregation group opinion about ‎important variable and choosing decisions related ‎with mean operator in fuzzy system was used. For ‎process and outcome structure, productivity, ‎population, scientifically, welfare of university ‎professors, financial, welfare of universities ‎professors, financial, facilities, cultural were ‎reviewed. The questionnaire contained 79 indexes. It ‎was distributed among scholars of Higher Education ‎Ministry of Science, Research and Technology ‎‎(MSRT). The importance and orders of these indexes ‎is not equal. The indexes related to factors such as ‎scientific output and enrollment at upper educational ‎levels are important elements but factors such as the ‎composition and characteristics of university staff ‎and students like age being native and nonnative of ‎student is low important order in this research. ‎