ميزان توجه كتاب هاي درسي دوره ابتدايي به آموزش مولفه‌هاي هوش هيجاني

Extent of primary school text books focus on training of emotional intelligence ‎components

هدف از پژوهش حاضر، بررسي ميزان توجه كتاب‌هاي درسي دوره‌ ‏ابتدايي به آموزش مولفه‌هاي هوش هيجاني، با استفاده از روش ‏تحليل محتوايي و با رويكردي كيفي بود. نمونه اين پژوهش، ‏شامل تمام محتواي كتاب‌هاي درسي دوره‌ ابتدايي است كه در ‏مجموع 35 جلد كتاب بوده و در 8 عنوان تاليف شده‌اند. ابزار ‏جمع‌آوري داده‌ها كه با روش تحليل محتوايي صورت گرفته است، ‏سيستم مقوله‌بندي و رمزگذاري متغيرها و خرده ‌متغيرها بود كه ‏مي‌توان از آن به عنوان فهرست وارسي (‏EIICL‏) ياد كرد. ‏يافته‌ها نشان داد در كل، 38 درصد محتواي كتاب‌هاي درسي ‏دوره ابتدايي، به طور متوسط به آموزش مهارت‌هاي شش‌گانه‌ ‏هوش هيجاني پرداخته است كه بيشترين سهم، مربوط به ‏مهارت‌هاي خودآگاهي و برقراري ارتباط موثر و كمترين ميزان ‏مربوط به مهارت‌هاي كنترل هيجانات و مقابله با استرس است. ‏همچنين، مشاهده شد كه تفاوت معناداري بين كتاب‌هاي مختلف ‏درسي و پايه‌هاي مختلف تحصيلي، از نظر ميزان توجه به ‏مهارت‌هاي شش‌گانه هوش هيجاني وجود دارد. اين يافته‌ها حاكي ‏از آن است كه در كتاب‌هاي درسي دوره ابتدايي سعي شده است از ‏يادگيري فعال به جاي يادگيري منفعل استفاده شود و اين كتاب‌ها ‏از لحاظ ميزان توجه به مهارت‌هاي هوش هيجاني، در حد ‏متوسطي از غنا و قوت هستند.‏

The object of the present study was to ‎investigate the extent primary school textbooks ‎have focused on training components of ‎emotional intelligence, using content analysis ‎method of quality approach. Primary school ‎textbooks generally includes 35 volumes ‎grouped in eight titles. Content analysis ‎included the categorization system and ‎encoding variables and sub-variables, ‎incorporated in a check list. Results showed ‎that 38% of the primary school textbooks ‎focussed on average six emotional intelligence ‎skills; the highest share belonged to self-‎awareness and effective communication while ‎the minimum focus had been skills dealing ‎with emotion control and coping with stress. ‎Also there was meaningful difference between ‎different school textbooks and different ‎academic levels corresponding to the level of ‎training components of emotional intelligence. ‎These findings indicate that in primary school ‎textbooks have been trying to use active ‎learning instead of inactive learning. Their ‎focus in terms of attention to emotional ‎intelligence skills were moderately rich and ‎strong.‎