شگفت آفريني هاي صايب ازصفات كودكان در تصويرسازيهاي

Saeb’s use of children’s behavior in mystical and moral imagery

صايب تبريزي از ستارگان پرفروغ آسمان ادب فارسي است كه با نازك‌خيالي، پيوندهاي شاعرانه اي بين حوادث و امور ايجاد مي كند تا با تشبيه معقول به محسوس، از بديهيات و امور واضح، پنجره اي به دنياي مفاهيم ديرياب بگشايد. حالات كودكان در اين مشابه‌سازي ها، نقش قابل توجهي دارد به گونه اي كه صفات و حالات آنها چون بازي، خاكبازي، ورق زدن كتاب، سنگ انداختن به درخت ميوه، دويدن، گريه، ميل به آغوش مادر، غفلت، قناعت، دندان در آوردن و... از نمونه هايي است كه به ترتيب براي تصويرسازي از مشغله هاي زندگي، غفلت و ناداني، آزار و اذيت خردمندان، شكايت، عشق و محبت، عبادت ظاهري و بي مغز و.... به كار برده است. بي شك اين تصاوير بديع و شگفت كه گاه تشخيص رشته هاي پيوند طلايي آنها دشوار مي نمايد، نيازمند شرح و تحليل است. در اين مقاله بيش از بيست تمثيل از صايب را مورد تامل و تحليل قرار داده ايم، تا نشان دهيم كه اين شاعر چگونه از حالات و ويژگيهاي كودكان براي تبيين حقايق زشت و زيبا كه عمدتاً نقش تربيتي و اخلاقي دارند، استفاده كرده است.

SaebTabrizi is a great figure in Persian literature. He makes illuminating links between various issues by comparing the subjective themes to the objective phenomena. An important feature in his works is the use of children’s behavior to portray adults’ daily occupations. For instance, he uses playing games, turning over pages of a book, throwing stones at trees, running, crying, hugging one’s mother, and growing teeth to refer to negative aspects of adults’ daily occupations like wasting one’s life, bothering the wise, complaining, love, and superficial praying. This paper is an attempt to explain how Saeb has employed features and activities that often associated with children to make moral and didactic points.