كاربرد پدافند غيرعامل در برنامه ريزي شهري و منطقه‌اي مطالعه موردي: شهريار

The Application of Passive Defense in Urban and Regional Planning Case Study of Shahriar

بحث پدافند غيرعامل مخصوصاً كاربرد آن در برنامه ريزي شهري و منطقه‌اي تاريخچه‌اي طولاني دارد. صحت اين ادعا را مي‌توان در جنگ‌هاي صدر اسلام (سلمان فارسي) و تدابير دفاعي همچون حفر خندق، ساخت برج و بارو و ايران باستان (تدابير كوروش) در ساخت: كهندژ، شارستان، رباط، ديوار و... جستجو نمود، اما با توجه به پيشرفت تكنولوژي و تغيير در ماهيت تسليحات؛ بكارگيري پدافند غير عامل نوين در كاهش تلفات و خسارات جنگ‌ها بيش از پيش احساس مي‌گردد. با توجه به اهداف ايديولوژيك ايران مثل: مردم سالاري ديني، اقتدارگرايي، عزت‌طلبي، ضد هژموني، حفظ تماميت ارضي، استقلال سياسي، الگوي پيشرفت بومي و... و همچنين به دليل قرارگيري در خاورميانه و موقعيت‌هاي منحصر به فرد ژيوپوليتيك، ژيواستراتژيك، ژيواكونوميك، ژيوكالچر، ژيوراهبردي، ژيوايديولوژيك، هيدروپليتيك و تجربه هزار سال پيش قراولي تمدني دنيا؛ اين كشور مورد تهديد، طمع و ترس هژموني جهاني به سركردگي امريكا مي‌باشد. اين پژوهش از نوع كاربردي مي‌باشد و متغيرهاي مورد بررسي در آن شامل شناسايي مكان‌هاي حياتي، حساس و مهم شهريار، به منظور كاهش خسارت‌هاي ناشي از حملات دشمن و بالابردن قدرت دفاعي و آستانه مقاومت شهر مي‌باشد. روش جمع آوري اطلاعات عمدتاً كتابخانه‌اي بوده و با توجه به نوع تحقيق از مطالعات ميداني (مصاحبه) نيز استفاده شده است. در اين مقاله از روش ماتريسي براي بررسي انطباق نظام شهري شهريار با اصول پدافند غير عامل استفاده شده است كه به شناسايي شهرك اداري شهريار و تبعات تمركز بيش از 40 مركز در اين شهرك پرداخته شده؛ بدين طريق مي‌توان قبل از وقوع جنگ براي كاهش خسارات جاني و مالي نقاط استراتژيك شهر، جايي كه ادامه حيات شهر و مقاومت آن وابسته به اين مراكز است اقدام نمود. نتايج تحقيق بيانگر عدم رعايت اصول پدافند غير عامل در شهرك اداري شهريار مي‌باشد.

Discussion about passive defense has a long history especially in construction of urban spaces as well as public buildings. Accuracy of this claim can be found in initial of Islam wars and defensive measures such as digging ditches, and making a fort. Nowadays is felt that considerations of passive defense for reducing casualties of war due to advancement of technology and its impact on the development of WMD should be improved. A defensive consideration in urban development is most important because of Iran has strategic objectives and strategies such as: authoritarianism, seeking glory, preservation of territorial integrity, political independence, pattern of local development etc. Also considering the passive defense in countries especially in Iran due to their placement in the Middle East and having unique opportunities such as:geopolitical, geostrategic, geo-strategic geo-ideological aspects on the other hand are important. Sensitive office buildings of Shahriar city are studied and they characterize to reduce damage from enemy attacks. Generally collected data is library basedand field studies have been applied. In this study, we firstly identified hazard zones in country and also we determined buildings sensitive in Shahriyar. We can there by prevent financial and physical damages before occurrence of any war where these damages can potentially more than other parts of city.