برخي پيامدهاي نظريه ساخت اطلاع براي ترجمه

On the Implications of the Theory of Information Structure for a Translator

ساخت اطلاع به‌عنوان يكي از بخش هاي دستور زبان (Lambrecht, 1994) به ميزان بجايي يك صورت زباني در يك موقعيت ارتباطي و كلامي خاص مرتبط مي شود. به عبارت ديگر، در ساخت اطلاع مسيله اين است كه در يك موقعيت خاص از بين چندين صورت زباني با معناي گزاره اي و تحليلي مشابه، كدام صورت زباني بجا و كدام نابجاست. در اين پژوهش برخي از پيامدهاي عملي نظريه ساخت اطلاع براي ترجمه تبيين شده است. براي تحقق اين هدف، پرسش‌نامه اي طراحي شد كه در آن آزمودني ها در دو مرحله پيش آزمون و پس آزمون به سوال‌هايي درمورد صرف و نحو جواب دادند. نتايج به‌‌دست‌آمده از به‌كارگيري آزمون T4 جفتي روي داده ها نشان مي‌دهد در آزمون صرف تفاوت مشاهده‌شده بين عملكرد آزمودني ها در دو مرحله آزمون معنا دار بوده؛ درحالي ‌كه در آزمون نحو تفاوت معنا دار نبوده است. پيامد اين پژوهش براي ترجمه اين است كه ترجمه تحت‌اللفظي صورت هاي زباني به‌ويژه در حوزه صرف به توليد صورتي نابجا منجر مي شود؛ اما در حوزه نحو ممكن است به توليد ساختي بينجامد. پيامد ديگر اين است كه براي ارايه ترجمه‌اي با ارزشِ نقشي برابر، مانند ديگر حوزه هاي دستور زبان، مترجمان به آموزش صوري ساخت اطلاع نياز دارند.

As a component of grammar, information structure is concerned with the degree of felicity (appropriateness) of a given linguistic form with a given communicative situation (Lambrecht, 1994). In other words, from a set of linguistic forms with a similar propositional or analytic meaning, the issue here is, “which one is more appropriate (felicitous) in a specific communicative situation?” In this study, an attempt is made to elaborate on some of the implications of the theory of information structure for a translator. To achieve this goal, a questionnaire was devised in which the subjects participated twice in a pre-test and post-test with a treatment in-between. Morphological and syntactic codings of English and Persian were the focus of the included questions. A matched T-test was then run to analyze the data. The results, in connection with syntax, revealed no significance difference in the performance of the subjects. However, the results were different as far as morphological performance of the subjects was concerned. The matched T-test showed that the attested difference in morphology was meaningful. What these findings imply for a translator is twofold: First, a literal translation works as far as syntax is concerned, while literal translation of morphological elements of SL has a less chance of success. Second, it seems that a formal training of information structure is becoming more urgent for a translator.